Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Golddrop Telnet
Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Elżbieta Rakuszanka

(1436 Wiedeń – 30 VIII 1505 Kraków)

księżniczka austriacka, królowa polska i wielka księżna litewska

rodzina

córka Albrechta Habsburga, władcy Czech i Węgier (od 1438 roku król niemiecki jako Albrecht II), i Elżbiety Luksemburskiej
żona Kazimierza Jagiellończyka
urodziła 13 dzieci (zwana matką Jagiellonów):

Władysław II (1 III 1456 - 13 III 1516), król Czech i Węgier
Jadwiga (21 IX 1457 - 18 II 1502), żona Jerzego Bogatego, księcia bawarskiego na Landshut
Kazimierz Jagiellończyk (3 X 1458 - 4 III 1484), święty

Jan Olbracht (27 XII 1459 - 17 VI 1501), król Polski
Aleksander (5 VIII 1461 - 19 VIII 1506), król Polski
Zofia (6 V 1464 - 5 X 1512), żona Fryderyka, margrabiego brandenburskiego na Ansbach i matka wielkiego mistrza krzyżackiego Albrechta Hohenzollerna
Elżbieta (9 V 1465 - 9 V 1466)
Zygmunt I Stary (1 I 1467 - 1 IV 1548), król Polski
Fryderyk (27 IV 1468 - 14 III 1503), biskup krakowski, arcybiskup gnieźnieński, kardynał
Elżbieta (13 V 1472 - po 1480)
Anna (12 III 1476 - 12 VIII 1503), żona Bogusława X księcia pomorskiego
Barbara (15 VII 1478 - 15 II 1534), żona Jerzego Brodatego, księcia saskiego
Elżbieta (około 1483 - 16 II 1517), żona Fryderyka II, księcia legnickiego

biogram

           Wykształcona, inteligentna, wywierała poprzez króla silny wpływ na politykę polską. Małżonkowie rozstawali się bardzo rzadko i jedynie na krótko. Zjeździła z mężem Polskę wzdłuż i wszerz, nie była tylko w Gdańsku. Odbyła też z nim około trzydziestu podróży na Litwę. Aktywnie popierała ekspansję Jagiellonów w stosunku do Czech i Węgier, odegrała znaczącą rolę w elekcjach synów na królów polskich.
           Popierała rozwój literatury i sztuki, w swym otoczeniu skupiła czołowych przedstawicieli polskiego odrodzenia. Była współfundatorką kaplicy Świętokrzyskiej na Wawelu, w Katedrze Wawelskiej ufundowała także relikwiarz na głowę św. Stanisława (wykonał Marcin Marciniec), sarkofag męża dłuta Wita Stwosza, wybitne osiągnięcie sztuki gotyckiej oraz nagrobek Jana I Olbrachta, najwcześniejszy zabytek sztuki renesansowej w Polsce (wykonał Franciszek Florentczyk).
           Pochowana w kaplicy Świętokrzyskiej na Wawelu.

kalendarium

1440 - została przez matkę zaręczona z Fryderykiem (ur. 1439), synem elektora saskiego Fryderyka II i Małgorzaty (siostry cesarza Fryderyka III)
1450 - Długosz w Wiener Neustadt poinformował ją o planach swadziebnych Kazimierza Jagiellończyka
1453 VIII 12 - król Kazimierz podpisał w Krakowie dokument aprobujący małżeństwo z Elżbietą
1454 II 2 - przybyła do Cieszyna z orszakiem na dziewięciuset koniach, panowie polscy, witający ją w Cieszynie, przybyli w dwa tysiące koni
1454 II 9 - Kazimierz i królowa Sonka powitali ją na przedmieściach Krakowa
1454 II 10 - poślubiła w Krakowie Kazimierza IV Jagiellończyka
1461 – 1462 - pod nieobecność Kazimierza IV Jagiellończyka, zaangażowana w sprawę A. Tęczyńskiego
1467 - 1470 - była współfundatorką kaplicy Świętokrzyskiej na Wawelu

1502 - przypisywano jej autorstwo traktatu pedag. De instiuttione regni pueri
1503 IX 12 - wydała akt fundacyjny kaplicy Bożego Ciała, gdzie stanął grobowiec Jana I Olbrachta
1504 - ufundowała w Katedrze Wawelskiej relikwiarz na głowę św. Stanisława
1505 IV 16 - przyznała córce Elżbiecie 40 000 złotych węgierskich ze swych dóbr Nowego Miasta Korczyna, Wiślicy, Żarnowca i Kłodawy oraz ceł w Radziejowie i Słońsku
1505 VII 27 - spisała testament

źródła

Duczmal Małgorzata, Jagiellonowie, Kraków, 1996

Dodatkowe informacje