Jan Alcyato
Jan Chrzciciel Antoni Alcyato, Jan Babtysta Antoni Alcyato
(4 stycznia 1809 Warszawa – 4 czerwca 1855 Paryż)
działacz polityczny, publicysta
rodzina
syn Pawła, szlachcica włoskiego, i Marianny z Mleczków
biogram
Studiował na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, przerwał jednak studia by jako ochotnik uczestniczyć w powstaniu listopadowym. Walczył w 1. pułku ułanów, zdobywając stopień podporucznika. Po upadku powstania wyemigrował do Francji, i w Dijon studiował nauki moralne oraz języki obce.
Przystał do karbonariuszy i uczestniczył w nieudanej wyprawie frankfurckiej oraz sabaudzkiej, po której wyjechał do Londynu. Związał się początkowo z Ogółem londyńskim (Ogół Emigracji Polskiej), a następnie działał w londyńskiej sekcji Towarzystwa Demokratycznego Polskiego (TDP). Powrócił do Francji, zyskał popularność jako jeden z bardziej uzdolnionych publicystów emigracyjnych.
Uczestniczył w przygotowaniu powstania krakowskiego, kilkakrotnie wyjeżdżał do kraju. Na naradzie wojennej w Krakowie, odbytej w obecności Mierosławskiego, wszedł w skład tajnego Rządu Narodowego jako przedstawiciel emigracji. Wraz z Janem Tyssowskim i Ludwikiem Gorzkowskim zredagował szereg aktów prawnych powstania, miedzy innymi Ustawę rewolucyjną. Po aresztowaniach spiskowców w Poznańskiem oraz wkroczeniu Austriaków do Krakowa opowiedział się za odwołaniem powstania i opuścił Kraków.
Został oskarżony o zdradę i tchórzostwo i przez Sąd Bratni został usunięty z TDP. Wyjechał do Londynu i zajął się pracą publicystyczną i naukową.
wybrane publikacje:
1838 - O stanie sprawy demokratycznej w Anglii
1850 - Rzecz o zrozumieniu stanu w Polsce. Kilka słów o wypadkach 1846
kalendarium
1830 – jako ochotnik uczestniczył w powstaniu listopadowym
1833 – uczestniczył w wyprawie frankfurckiej
1834 – brał udział w wyprawie sabaudzkiej
1834 – wyjechał do Londynu
1836 IX – rozpoczął działalność w TDP
1838–1846 – wchodził w skład kolejnych Centralizacji TDP
1846 I – jako przedstawiciel emigracji wszedł w skład tajnego Rządu Narodowego
1846 II 7 – przybył do Krakowa
1846 II 18 – wyjechał po kryjomu z Krakowa i wrócił do Francji
źródła:
Wielka historia Polski, t. XI A-J, hasło Alcyato Jan, s. 12
Jadwiga Jankowska, w: Polski Słownik Biograficzny. T. 1, Reprint: Kraków 1989