Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Golddrop Telnet
Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Stanisław Koźmian

(7 V 1836 Piotrowice, Lubelskie – 3 VII 1922 Kraków)

polityk, reżyser i krytyk teatralny, publicysta

rodzina

syn Andrzeja (1804 – 1864) i Teofili ze Skrzyńskich (około 1814 - 1851)

brat Marii (1839 – 1905), mąż Roman Kokoszka-Michałowski

biogram

           Kształcił się w Krakowie prywatnie i na UJ, następnie w Paryżu i w Bonn. Był związany z Hotelem Lambert, w czasie powstania styczniowego 1863, był między innymi członkiem Wydziału Spraw Zagranicznych przy M. Langiewiczu, a następnie członkiem Wydziału Rządu Narodowego dla Galicji. Związany z „Czasem" był czołowym galicyjskim komentatorem politycznym. Wraz z J. Szujskim, S. Tarnowskim i L. Wodzickim założył „Przegląd Polski".

           Jeden z przywódców stronnictwa stańczyków, współautor skierowanego przeciw demokratom pamfletu politycznego Teka Stańczyka. Został posłem do Sejmu Krajowego galicyjskiego i deputowanym do wiedeńskiej Rady Państwa. Jako czołowy ideolog konserwatystów galicyjskich był propagatorem trójlojalizmu i przeciwnikiem powszechnego prawa wyborczego.

           Po wyjeździe schorowanego dyrektora Skorupki do Warszawy został kierownikiem artystycznym, a po jego śmierci dyrektorem teatru krakowskiego. Określa się go jako twórcę tzw. krakowskiej szkoły aktorskiej, zreformował styl gry aktorów, zrezygnował ze zbędnej afektacji na rzecz prostoty wyrazu, ograniczył charakteryzacje, wprowadził zespołową analizy tekstów, pozostawiał dużą swobodę interpretacyjną. Konsekwentnie realizował linię repertuarową, opartą na czołowych osiągnięciach dramatu narodowego, zwłaszcza dziełach J. Słowackiego, A. Mickiewicza i A. Fredry, a także inscenizacjach klasyki europejskiej, w tym utworów W. Shakespeare'a, Moliera, F. Schillera, J.W. Goethego, A. de Musseta, J.Racine'a. Zrealizował między innymi polskie prapremiery dramatów J. Słowackiego, J.W. Goethego, komedii W. Shakespeare'a. Organizował konkursy dramatyczne oceniane przez wybitnych znawców literatury. W jury zasiadali między innymi Karol Estreicher i Stanisław Tarnowski.

Był także autorem przekładów i adaptacji (między innymi Lizystrata Arystofanesa, Wesele Figara P.A, de Beaumarchais'go) oraz licznych artykułów, recenzji i studiów, zamieszczanych głównie na łamach „Czasu" i „Przeglądu Polskiego".

           Swoje poglądy na teatr zawarł w tomie Rzeczy teatralne.

          Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim.

wybrane prace:

1869 – pamflet polityczny Teka Stańczyka

premiery teatralne:

1866Kupiec wenecki W. Shakespeare

1867Egmont J.W. Goethe

1869Mindowe J. Słowacki

1869Faust J.W. Goethe

1872Beatrix Cenci J. Słowacki

1872Jak wam się podoba W. Shakespeare

1874Książę Niezłomny K. Słowacki

1879Horsztyński J. Słowacki

1884Wieczór Trzech Króli W. Shakespeare

publikacje:

1894 – 1895 – Rzecz o roku 1863 (t. 1-3)

1902 – O działaniach i dziełach Bismarcka

1903 – Pisma polityczne

1904 – Rzeczy teatralne wydanie rozszerzone pt. Teatr. Wybór pism t. 1-2 1959

1905 – Podróże i polityka (t. 1 – 2)

kalendarium

1852 - 1853 - kształcił się w Krakowie

1853 - 1856 – kształcił się w Paryżu

1856 – kształcił się w Bonn

1863 – związał się z „Czasem”

1866 - wraz z J. Szujskim, S. Tarnowskim i L. Wodzickim współzałożyciel „Przeglądu Polskiego"

1866 – 1868 – kierownik artystyczny teatru krakowskiego

1869 - 1870 - poseł do Sejmu Krajowego galicyjskiego i deputowany do wiedeńskiej Rady Państwa

1871 - 1885 - dyrektor teatru krakowskiego

1878 - 1881 - współdyrektor wraz z J. Rychterem

1917 - 1918 - członek Izby Panów

czytaj więcej ...

Dodatkowe informacje