Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Golddrop Telnet
Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Władysław Natanson

(18 VI 1864 Warszawa – 26 II 1937 Kraków)

fizyk, filozof, pisarz

syn Ludwika (1821 - 1896), lekarza i autora prac z dziedziny medycyny oraz pedagogiki, i jego drugiej żony Natalii z Epsteinów

rodzeństwo: Aniela (1855 – 1917), mąż 1. M. Treitel, 2. Karl Fürstenberg; Stanisław (1857 – 1929), żona Leokadia Leontyna Natanson; Zofia (1858 – 1929), mąż Leo Bernstein; Edward Selig (1861 – 1940), żona Amelia Eiger

dnia 11 IV 1901 poślubił w Warszawie Elżbietę Teklę Baranowską (1877 – 1956), dzieci: Julia (1902 – 1989), mąż Bogdan Edward Kamieński; Wojciech 'Leszczyński' (1904 – 1996, pisarz, krytyk teatralny, tłumacz, żona Kazimiera Żaczkiewicz; Natalia (1906 – 1987), mąż Zygmunt Grodziński; Zofia (1909 – 1981), mąż Józef Marian Święcicki
biogram

           Po studiach przeniósł się do Krakowa i związał z Uniwersytetem Jagiellońskim, po przejściu na emeryturę otrzymał godność profesora honorowego tego Uniwersytetu.

           Przedmiotem jego badań były: teoria kinetyczna gazów, termodynamika procesów nieodwracalnych i jej zastosowania do hydrodynamiki płynów lepkich, teoria elektronów, teoria promieniowania i optyka. Opublikował około 240 prac. Oprócz fizyki teoretycznej pasją jego życia była historia nauki.
           Był pierwszym prezesem Polskiego Towarzystwa Fizycznego, współzałożycielem i wiceprezydentem Międzynarodowej Unii Fizyki Czystej i Stosowanej. Należał do licznych towarzystw naukowych krajowych i zagranicznych. Był członkiem zorganizowanego przez S. Estreichera tzw. Poufnego Komitetu, broniącego autonomii uniwersytetu.
           Prowadził prywatne zebrania dyskusyjne (sympozjony), w których brała udział ówczesna elita krakowskich intelektualistów (między innymi ksiądz Stefan Pawlicki, Jacek Malczewski, Karol Olszewski, Henryk Sienkiewicz).
           Pochowany na Cmentarzu Rakowickim. Jego imię nosi ulica w dzielnicy IV Prądnik Biały (Góra Narodowa), gdzie przekraczając ulicę Kuźnicy Kołłątajowskiej dochodzi do ulicy Dożynkowej.

wybrane prace:

1882 - Wartość chemiczna i jej zmienność
1890 - Wstęp do fizyki teoretycznej
1896 - O prawach zjawisk nieodwracalnych
1897 - O termodynamicznych własnościach potencjałów termodynamicznych
1912 - Zasady teorii promieniowania
1924 - Oblicze natury. Odczyty, przemówienia, szkice
1925 - Drobiazgi
1928 - Porządek natury
1930 - Autobiografia
1934 - Widnokrąg nauki
1937 - Prądy umysłowe w dawnym islamie

kalendarium

1882 - 1886 - studiował fizykę, matematykę i chemię na uniwersytecie w Petersburgu
1886 - 1887 - studiował w Glasgow Uniwersity i Cambridge Uniwersity
1888 - uzyskał doktorat na uniwersytecie w Dorpacie (dziś Tartu)
1891 - habilitował się w zakresie fizyki teoretycznej w Krakowie
1891 - rozpoczął pracę w Katedrze Fizyki Teoretycznej
1891 - 1899 - prowadził prace w dziedzinie termodynamiki
1891 - został członkiem PAU
1893 - 1907 - zajmował się termodynamiką procesów nieodwracalnych i jej zastosowaniami w hydrodynamice płynów lepkich
1894 - został profesorem tytularnym Uniwersytetu Jagiellońskiego
1899 - został profesorem zwyczajnym Uniwersytetu Jagiellońskiego
1902 - został profesorem zwyczajnym fizyki teoretycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego
1907 - 1926 - zajmował się teorią elektronów, teorią promieniowania i optyką, zwłaszcza teorią przechodzenia światła przez gazy
1907 - 1913 - był sekretarzem AU
1907 - 1908 - był dziekanem Wydziału Filozoficznego
1922 - 1923 - był rektorem UJ
1926 - 1929 i 1932 - 1934 - był dyrektorem Wydziału III (Matematyczno - Przyrodniczego) PAU
1930 - pracował nad zagadnieniami związanymi z mechaniką kwantową
1935 - po przejściu na emeryturę, otrzymał godność profesora honorowego UJ
1936 - otrzymał Złoty Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury

źródła:

Teresa Stanisławska-Adamczewska, Kraków, ulica imienia …, Kraków 2000

Encyklopedia Krakowa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa – Kraków 2000

czytaj więcej ….

 

Dodatkowe informacje