Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Golddrop
Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Wyciąże

           Nazwa Wyciąże, dawniej Wilczanze, Wylczansze, Wylciąże jest nazwą, której pochodzenie nie jest do końca jasne, obecna forma nazwy występuje od 1581 roku

           Wieś była położona przy dawnym trakcie z Krakowa przez Wawrzeńczyce do Sandomierza (dzisiejsza ul. Igołomska), 15 km na wschód od centrum Krakowa. Graniczyła od zachodu z Ruszczą oraz Branicami, od północnego - wschodu oraz wschodu z Kościelnikami, na południu z Przylaskiem Rusieckim oraz wzdłuż linii Wisły, od południowego - wschodu z Wolicą. Zabudowa wsi miała charakter zwarty, typu nawisowo - rynkowego. Najstarsza zabudowa powstała w rejonie skrzyżowania dzisiejszych ulic Wyciąskiej z Tymiankową oraz Prawocheńskiego oraz wzdłuż ul. Wyciąskiej do zbiegu z ul. Ziemską.

           Od czasów średniowiecza wieś podlegała parafii pod wezwaniem św. Grzegorza w Ruszczy.

           Na terenie Wyciąża znajduje się szereg stanowisk archeologicznych (w tym piece garncarskie, hutnicze) oraz pozostałości osady wczesnośredniowiecznej z VII - XIII wieku.

           Pierwsza wzmianka źródłowa o wsi pochodzi z 1338 jako Wilczanze. W 1388 król Kazimierz Wielki potwierdził wytyczenie granic wsi. Wyciąże należało do najbogatszych wsi prestymonialnych kapituły katedralnej krakowskiej. Według relacji Jana Długosza z lat 1470 - 1480 wieś dzierżawił kanonik krakowski Jan Rafał z Tarnowa herbu Leliwa, (zm. około 1480), pleban kościoła Wszystkich Świętych, biskup nominat przemyski.

           We wsi wzmiankowano 14 łanów kmiecych, 7 zagrodników, miały się tu znajdować 3 karczmy, dwór kapitulny, znaczne zabudowania folwarczne kapituły, lasy, 4 stawy oraz jezioro Szubienin (Schubyenyn). W 1516 wieś była dzierżawiona przez Mikołaja Bedleńskiego (zm.1540) scholastyka krakowskiego, późniejszego wikariusza generalnego krakowskiego. Bedleński wybudował w Wyciążu nowy dwór oraz zabudowania folwarczne. W 1529 wieś stanowiła uposażenie kanonika krakowskiego Jakuba z Arciszewa (zm.1533) profesora i rektora Akademii Krakowskiej, późniejszego wikariusza generalnego i oficjała krakowskiego. W 1581 wieś w posiadaniu ks. Marcina Ziołkowskiego, kanonika krakowskiego. W 1. połowie XVII wieku wieś dzierżawił i wzorowo zarządzał Tomasz Oborski (1571 - 1645) kanonik krakowski, następnie wieloletni biskup sufragan krakowski. Zabudowania dworskie oraz folwarczne znajdowały się po wschodniej stronie placu wiejskiego w rejonie dzisiejszej ul. Tymiankowej. W rejestrze poborowym województwa krakowskiego z 1629 odnotowano, że wieś stanowiła własność kapituły krakowskiej. W 1789 wieś pozostawała w posiadaniu kapituły krakowskiej, liczyła 475 mieszkańców oraz 70 domów. We wsi znajdował się dwór kapituły, 2 karczmy oraz młyn. W 1799 wieś dzierżawił ks. Mikołaj Wybranowski (zm. 1808), kanonik krakowski, wikariusz i oficjał generalny krakowski.

           W 1808 wieś przeszła na własność państwa, następnie została sprzedana. W 1. połowie XIX wieku wieś była dzierżawiona przez Karola Mazarakiego (1782 - 1841). W 1870 wieś z Przylaskiem Wyciąskim liczyła 708 mieszkańców oraz 90 domostw. Posiadłość dworska należała do Marii Wodzickiej, liczyła 371 morgów ziemi. Gromada zaś posiadała 1 008 morgów, znajdowały się tu 2 karczmy. W 1913 został oficjalnie otwarty urząd pocztowy w Wyciążu, naczelnikiem był Stanisław Bitner.

           W 1931 wieś liczyła 182 budynków, 957 mieszkańców.

           Obecnie wieś jest częścią dzielnicy XVIII Nowa Huta.

 

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

Dodatkowe informacje