Jacek Konrad Gaj
(4 czerwca 1938 Kraków – 6 lutego 2021 Kraków)
grafik, rysownik
rodzina
syn Henryka (1904-1957) i Ireny Marii z domu Fryjewicz (1909-1971)
żona Irena Koleta Trzetrzewińska herbu Tępa Podkowa (1934-2018)
córka: Agnieszka Łukaszewska, dr hab. prof. Uniwersytetu Pedagogicznego
biogram
Studiował na Wydziale Malarstwa i Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie pod kierunkiem Jonasza Sterna, Mieczysława Wejmana, Ludwika Gardowskiego. Wraz z Jerzym Harasymowiczem, wspólnie z kilkoma jeszcze poetami i artystami, założyli grupę twórczą „Muszyna". Po ukończeniu studiów związał się zawodowo z macierzystą uczelnią, poświęcając się działalności artystycznej i dydaktycznej. Osiągnął stanowisko profesora, pełnił funkcję dziekana Wydziału Grafiki.
Należał do najwybitniejszych przedstawicieli polskiej grafiki warsztatowej. Specjalizował się w szlachetnych technikach metalowych, przede wszystkim w miedziorycie, mezzotincie i akwaforcie. Jego prace przyczyniły się do ugruntowania wysokiej pozycji polskiej grafiki artystycznej drugiej połowy XX wieku. Ceniono go za precyzję wykonania, mistrzowskie opanowanie warsztatu oraz indywidualny język artystyczny. Był również charyzmatycznym pedagogiem i autorytetem dla kilku pokoleń studentów. Odznaczał się wyrazistą osobowością, rozległą wiedzą oraz subtelnym, niekiedy przewrotnym poczuciem humoru. Potrafił formułować oceny z niezwykłą trafnością i przekazywać uczniom zarówno umiejętności techniczne, jak i szacunek dla rzetelnego warsztatu artystycznego.
Za swoją twórczość otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia. Był laureatem między innymi I i II Międzynarodowego Biennale Grafiki w Krakowie, Ogólnopolskiego Konkursu na Ilustracje w Technikach Szlachetnych, II Międzynarodowego Biennale Grafiki w Buenos Aires oraz VI Ogólnopolskiej Wystawy Grafiki w Warszawie. Otrzymał także nagrody równorzędne na wystawie „Grafica Creativa” w Jyväskylä oraz na III Triennale Malarstwa i Grafiki w Łodzi.
Uczestniczył w ponad 250 wystawach zbiorowych. Jego dorobek prezentowano również na około dwudziestu wystawach indywidualnych oraz większych pokazach w Polsce, Austrii, Niemczech, Szwajcarii, Francji, Włoszech, Holandii, Norwegii i Stanach Zjednoczonych. Brał udział w międzynarodowych wystawach i biennale grafiki organizowanych między innymi w Krakowie, Tokio, Lugano, Buenos Aires, Paryżu, Fredrikstad, Heidelbergu, Menton, Nantes i Frankfurcie nad Menem.
Jego dzieła znajdują się w najważniejszych krajowych kolekcjach graficznych, między innymi w Muzeach Narodowych w Krakowie, Warszawie, Poznaniu, Wrocławiu i Szczecinie, Muzeum Sztuki w Łodzi, Bibliotece Jagiellońskiej oraz Bibliotece Narodowej. Prace artysty weszły również do zbiorów zagranicznych, między innymi Albertiny w Wiedniu, Arts Council of Great Britain w Londynie, Harvard University Art Museums, Kupferstich-Kabinett w Dreźnie, Musée d’Art et d’Histoire w Genewie, Museo Civico di Belle Arti w Lugano, Museu Calouste Gulbenkian w Lizbonie, Museum of Modern Art w Nowym Jorku, Nationalmuseum w Sztokholmie oraz Österreichische Galerie Belvedere. Jego grafiki są ponadto przechowywane w licznych innych kolekcjach muzealnych i prywatnych.
Pochowany na cmentarzu Rakowickim (Kwatera P, rząd: przed 1 rzędem, miejsce: za grobem Goltmana).
wybrane prace:
1964 - Śpiewak
1964 – Ślepiec
1964 – Spadek
1965 – Apel
1965 – Drzewo
1967 – Drabiny
1967 – Wizyta
1968 – Szkoła
1968 – U Adama
1969 – Odyseusz dla B.
1970 – Zabawa
1972 – Kuszenie z A.
1972 – Narada
1979 – ilustracje do Guliwera J. Swifta
kalendarium
1956 – ukończył krakowskie Liceum Sztuk Plastycznych
1962 – uzyskał dyplom
1962 – rozpoczął pracę na Wydziale Grafiki ASP
1963 - członek ZPAP
1966, 1968 – laureat Międzynarodowego Biennale Grafiki w Krakowie
1970 – laureat II Międzynarodowego Biennale Grafiki, Buenos-Aires
1973 – laureat VI Ogólnopolskiej Wystawy Grafiki, Warszawa
1976-1992 - kierownik Katedry Rysunku i Malarstwa
1977 – nagroda Ministra Kultury i Sztuki
1978 – laureat nagrody równorzędnej na „Grafica Creativa”, Jyväskyla
1979 – laureat nagrody równorzędnej na III Triennale Malarstwa i Grafiki, Łódź
1987 – I nagroda Ogólnopolskiego Konkursu na ilustracje w technikach szlachetnych, Warszawa
1992 – profesor ASP
1993-1996 - dziekan Wydziału Grafiki
1993 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
źródła:
Informator Nauki Polskiej 1995
Kto jest kim w Polsce, Interpress 1984
Janusz Bogucki, Nowatorstwo i smak tradycji, "Projekt" 1967 nr 4, s. 38-43
A. Potoczek, Nieistniejący płomień - o grafikach Jacka Gaja "Dekada Literacka" 1998 nr 7/8, s. 22-23
Tadeusz Nyczek - wstęp do katalogu „ Jacek Gaj, Grafiki i Rysunki”, Muzeum Narodowe w Krakowie 2000 r.
Tadeusz Nyczek, GRY, OBSESJE, TWARZE, MASKI, Kraków 2000