Jan Franciszek Fischer II

(10 stycznia 1808 Kraków – 4 czerwca 1880 Mikołaj)

krakowski kupiec 

rodzina

z rodziny Fischerów

syn Antoniego

bratanek Jana Franciszka i Floriana, brat Floriana młodszego

poślubił Zuzannę z Cerbów (1820-28 X 1891), mieli siedmioro dzieci: Waleria (28 I 1844 – 10 VII 1908)), mąż Marceli Piotr Haggenberg; Jan Władysław (1846-1920), Paulina (1849 - 29 III 1885), mąż księgarz Władysław Jaworski; Wincenty, Ignacy, Zofia i Lucyna

biogram

          Jan Franciszek Fischer II był osobą, która w znacznym stopniu przyczyniła się do wzrostu pozycji rodziny Fischerów w drugiej połowie XIX wieku. Do Krakowa sprowadzili go Florian i Salomea Fischerowie. Karierę kupiecką rozpoczął od praktyki w przedsiębiorstwie Franciszka Klugera, gdzie zdobywał doświadczenie zawodowe.

           Następnie przejął działalność handlową prowadzoną przez stryja Floriana i jego żonę Salomeę. Rozszerzył ofertę firmy, rozwijając sprzedaż artykułów papierniczych oraz towarów kolonialnych. Dzięki przedsiębiorczości i sprawnemu zarządzaniu szybko zdobył znaczącą pozycję wśród krakowskich kupców. Został członkiem Krakowskiej Kongregacji Kupieckiej, a później wszedł w skład jej władz. Przez wiele lat pełnił również funkcję radcy tej organizacji, aktywnie uczestnicząc w działalności krakowskiego samorządu kupieckiego.

           Za kwotę 500 złotych reńskich odkupił od Macieja, syna Jana Franciszka, sklep znajdujący się w Sukiennicach. Prowadził ponadto działalność handlową w wynajmowanych pomieszczeniach Pałacu Spiskiego przy Rynku Głównym 34. Na podstawie umowy kupna-sprzedaży nabył również kamienicę przy Rynku Głównym 39, nazywaną „Pod Konikiem” i położoną przy linii A–B. Nieruchomość sprzedali mu jej dotychczasowi właściciele: Kamil Jakubowski oraz Ewelina z Jakubowskich Jelinkowa, występująca przy zawarciu umowy w obecności swojego męża Eugeniusza Jelinka.

          Rodzeństwo Jakubowskich odziedziczyło kamienicę Pod Konikiem po swojej matce, Emilii z Krajewskich Jakubowskiej, a następnie zdecydowało się sprzedać ją rodzinie Fischerów za 42 tysiące złotych polskich. Finalizacja transakcji przeciągnęła się jednak do wiosny kolejnego roku, przede wszystkim z powodu znacznego zadłużenia nieruchomości. Gdy Jan Franciszek dowiedział się o roszczeniach Józefa Żabińskiego, jednego z wierzycieli Jakubowskich, zażądał nawet unieważnienia podpisanej już umowy. Spór trafił do sądu. Ostatecznie Fischerowie przejęli kamienicę, choć uregulowanie obciążających ją zobowiązań hipotecznych jeszcze przez długi czas wymagało zaangażowania Jana Franciszka. Równocześnie ze spłatą długów hipotecznych nowy właściciel rozpoczął gruntowny remont budynku. Zachowane rachunki potwierdzają prowadzenie licznych prac murarskich, ciesielskich i stolarskich, a także zakup cegieł, drewna, desek oraz innych materiałów budowlanych. Przygotowano również projekt renowacji kamienicy Pod Konikiem i nadbudowania trzeciego piętra. Zamierzenia te stopniowo realizowano w kolejnych latach.

           Dzięki Janowi Franciszkowi kamienica przy Rynku Głównym 39 stała się siedzibą Fischerów na następne sto lat. Zarówno on, jak i później jego syn Jan Władysław, wynajmowali znajdujące się w budynku lokale i mieszkania rozmaitym instytucjom oraz osobom prywatnym. Dochody z czynszów stanowiły istotne uzupełnienie rodzinnego budżetu. Najbardziej znanym lokatorem domu Pod Konikiem był Jan Matejko. Artysta wynajął pokój na trzecim piętrze, w którym przez kilka miesięcy urządził pracownię i jednocześnie mieszkał. Z czasem opuścił jednak Rynek Główny i przeniósł się na ulicę Krupniczą.

          Po przekazaniu prowadzenia przedsiębiorstwa najstarszemu synowi, Janowi Władysławowi, Jan Franciszek wyjechał do majątku w Mikołaju. Zamieszkał tam u swojej najmłodszej córki Lucyny, żyjącej w latach 1855–1912, która poślubiła Henryka Krobickiego. Jan Franciszek zmarł w Mikołaju i został pochowany w rodzinnym grobowcu Fischerów na miejscowym cmentarzu.

kalendarium

1837 – Florian przekazał mu kierowanie firmą rodzinną

1844 I 26 – wybrany radcą Krakowskiej Kongregacji Kupieckiej

1845-1848, 1857, 1859, 1860, 1862 i 1865 – radca kongregacji

1848 – umowa dzierżawy sklepu w Pałacu Spiskim

1853 XII 27 – nabył kamienicę Pod Konikiem

1854 VII – opracowany plan restauracji kamienicy Pod Konikiem

1860 - na liście klientów widnieją nazwiska m.in. Ludwika hr. Wodzickiego, Wincentego Kirchmajera i Izabeli Chłopickiej

1861 – Jan Matejko wynajął pokój na trzecim piętrze domu Pod Konikiem

1870 – przekazał firmę w ręce najstarszego syna Jana Władysława

1880 V 24 – sporządził testament (między innymi przekazał własność posesji swojej żonie Zuzannie)

1881 – przeniósł rodzinny handel z Pałacu Spiskiego do kamienicy Pod Konikiem

źródła:

Jacek Salwiński, Krakowska kupiecka rodzina Fischerów od końca XVIII do końca XX wieku, [w:] „Rocznik Krakowski”, tom LXVII, Kraków 2001