Franciszek Fischer
(1851? – 28 sierpnia 1895 Kraków)
rzeźbiarz i kamieniarz
rodzina
żonaty z Marią (1864-1915), z domu Haubelt, miał dzieci
biogram
W polskojęzycznym zawiadomieniu o śmierci Fischera określono jako rzeźbiarza-kamieniarza oraz obywatela miasta Krakowa. Niemiecka klepsydra wymienia go natomiast jako mistrza kamieniarskiego i właściciela domu. Świadczy to o jego ustabilizowanej pozycji zawodowej i społecznej w mieście, chociaż nie wiadomo, kiedy dokładnie uzyskał tytuł mistrzowski ani prawa miejskie.
Prowadził duży zakład kamieniarski przy ul. Rakowickiej 14. Specjalizował się przede wszystkim w wykonywaniu pomników nagrobnych i epitafiów. Nie zachował się jednak pełny katalog jego dorobku, a dostępne opracowania nie wskazują konkretnych nagrobków, które można byłoby bezspornie przypisać jego warsztatowi. Do najlepiej udokumentowanych realizacji należały prace przy neogotyckim chórze w kościele św. Katarzyny Aleksandryjskiej i św. Małgorzaty na krakowskim Kazimierzu. Chór został wykonany według projektu architekta Karola Knausa. Fischer był zatem wykonawcą prac kamieniarskich lub rzeźbiarskich, nie zaś autorem projektu architektonicznego.
Uczestniczył również w przebudowie sadzawki św. Stanisława na Skałce. Dostępne źródła nie precyzują zakresu powierzonych mu robót, dlatego nie można jednoznacznie stwierdzić, które elementy obiektu wykonał osobiście. Udział w pracach przy dwóch ważnych krakowskich zabytkach wskazuje jednak, że jego warsztat otrzymywał zlecenia związane z odnawianiem reprezentacyjnych budowli sakralnych. Tworzył głównie pomniki nagrobne i epitafia, a także detale architektoniczne. Wykonał nagrobek G. Gebhardta na cmentarzu Rakowickim. Po jego śmierci zakład kamieniarski i dom przy ul. Rakowickiej przejęła jego żona Maria.
Pochowany na cmentarzu Rakowickim (kwatera FC, rząd północny, miejsce po prawej grobu Ochmańskich).
kalendarium
przed 1892 - osiadł w Krakowie i rozwinął działalność jako rzeźbiarz oraz kamieniarz. Najpóźniej w chwili śmierci posiadał tytuł mistrza kamieniarskiego, prawa obywatela Krakowa oraz własny dom
1892-1893 - wykonał neogotycki chór w kościele św. Katarzyny i św. Małgorzaty w Krakowie według projektu Karola Knausa
1895 - uczestniczył w przebudowie sadzawki św. Stanisława na Skałce. Dokładny zakres jego prac nie jest znany
1895 VIII 30 - odbył się pogrzeb artysty, zwłoki złożono w grobie rodzinnym na miejscowym cmentarzu
1895 VIII 31 - w kościele św. Mikołaja odprawiono mszę żałobną za zmarłego
źródła:
„Franciszek Fischer, Rzeźbiarz-Kamieniarz, Obywatel miasta Krakowa…”, klepsydra, Kraków 1895, Biblioteka Jagiellońska, sygn. 224649 V Fi 126. Dokument podaje zawód, status obywatela Krakowa, wiek oraz datę śmierci Fischera
„Marie Fischer geb. Haubelt gibt im eigenen wie im Namen…”, niemieckojęzyczna klepsydra Franciszka Fischera, Kraków 1895, Biblioteka Jagiellońska, sygn. 224649 V Fi 125. Źródło zawiera informacje o rodzinie, tytule mistrza kamieniarskiego, domu przy ulicy Rakowickiej, przebiegu pogrzebu oraz nabożeństwie żałobnym
Rejduch-Samkowa Izabella, Samek Jan, Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. IV: Miasto Kraków, cz. 4: Kazimierz i Stradom. Kościoły i klasztory, 1, Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 1987
Rejduch-Samkowa Izabella, Samek Jan, Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. IV: Miasto Kraków, cz. 5: Kazimierz i Stradom. Kościoły i klasztory, 2, Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 1994