Heinrich Finck

(1444 lub 1445 Bamberg, Bawaria – 9 czerwca 1527 Wiedeń)

niemiecki kompozytor, dyrygent, duchowny 

rodzina

          z pewną wiarygodnością jego rok urodzenia wynika z medalu pamiątkowego, który król Ferdynand I Czech i Węgier wybił około 1528 roku, z inskrypcją: "Henricus Finck musicus excellentissi[mus] Eta[te] Sua 83 obijt 1527" (Heinrich Finck, wybitny muzyk, zmarł w 1527 roku w wieku 83 lat)

biogram

          Hermann Finck, prawnuk Heinricha Fincka, we wstępie do swego traktatu muzyczno-teoretycznego „Practica musica”, wydanego w Wittenberdze w 1556 roku, pisał, że jego pradziadek już w młodości miał zdobywać wykształcenie w Polsce, a około 1480 roku należeć do grona cenionych praktyków i teoretyków muzyki. Brakuje jednak źródeł archiwalnych, które potwierdzałyby przypuszczenia dawnych muzykologów o jego działalności jako śpiewaka na dworze króla polskiego Kazimierza IV Jagiellończyka lub o studiach na Uniwersytecie Krakowskim.

           Udokumentowane źródłowo jest natomiast zatrudnienie Fincka na dworze Ulricha von Württemberga w Stuttgarcie, gdzie otrzymywał roczną pensję w wysokości 60 guldenów. W dokumentach występował jako „capellmaister” albo „singemeister”, a więc kapelmistrz lub mistrz śpiewu.

          Do naszych czasów dotrwała jedynie część jego dorobku kompozytorskiego – łącznie 112 utworów, z których tylko nieliczne powstały przed 1510 roku. Większość jego dzieł zaczęła szerzej krążyć dopiero po śmierci kompozytora, zachowując się w około sześćdziesięciu drukach i rękopisach pochodzących głównie z obszaru środkowych Niemiec, zwłaszcza z Wittenbergi.

            Finck uchodzi za jednego z ważnych przedstawicieli niemieckiego renesansu muzycznego. Tworzył zarówno muzykę religijną, jak i świecką: msze, motety, hymny, responsoria, antyfony oraz pieśni. Niewielka część jego twórczości zachowała się także w źródłach polskich, m.in. w tabulaturze organowej Jana z Lublina oraz w tabulaturze z klasztoru Świętego Ducha w Krakowie. Większość znanych dziś kompozycji opublikowano jednak w Niemczech już po jego śmierci. Według części badaczy Finck mógł odegrać rolę w upowszechnianiu stylu niderlandzkiego w muzyce polskiej na początku XVI wieku.

wybrane prace:

Sacrorum Hymnorum
Missa de beata|Virgine
Missa in Summis
O Domine Jesu Christe

kalendarium

1460-1480 – śpiewak kapeli królewskiej na Wawelu

1482-1488 – studiował na uniwersytecie w Lipsku

1492 – wyjechał m.in. do Budy i Wiednia

po 1945 – na dworze Jana I Olbrachta

1498-1501 – kierownik kapeli Aleksandra Jagiellończyka w Wilnie

1501-1505 – kierownik kapeli królewskiej na Wawelu

1505 – jesienią prawdopodobnie opuścił Polskę

po 1510 – działał m.in. w Stuttgarcie i Salzburgu

1525 – kapelmistrz na dworze Ferdynanda I w Wiedniu

źródła:

Finck Henryk (1446-1527) muzyk, kompozytor, [w:] Polski Słownik Biograficzny. T. 6: Dunin Rodryg – Firlej Henryk, Kraków 1948

Hoffmann-Erbrecht, Lothar, Finck, Heinrich, [w:] Neue Deutsche Biographie 5, 1961

August Wilhelm Ambros: Geschichte der Musik, Band 3, Breslau 1868

Lothar Hoffmann-Erbrecht: Heinrich Finck in Polen. [w:] G. Reichert, M. Just (Hrsg.): Bericht über den Internationalen Musikwissenschaftlichen Kongress Kassel 1962. Bärenreiter, Kassel 1963

Lothar Hoffmann-Erbrecht: Heinrich Finck w Polen und Litauen. W: Klaus Wolfgang Niemöller (red.): Die Musik der Deutschen im Osten und ihre Interaktion mit den Nachbarn. Schröder, Bonn 1994