Urszula Figwer
(25 kwietnia 1931 Inwałd – 21 kwietnia 2025)
siatkarka, lekkoatletka, pedagog
rodzina
córka Zofii (1891-1980), z domu Cholewka
biogram
Należała do najwybitniejszych polskich lekkoatletek swojej epoki oraz do grona czołowych zawodniczek w historii krajowego rzutu oszczepem. Ukończyła Państwowe Liceum Administracyjno-Gospodarcze w Bielsku-Białej, a następnie podjęła studia w Wyższej Szkole Wychowania Fizycznego w Krakowie. Na tej uczelni uzyskała tytuł magistra wychowania fizycznego, a później także stopień doktora nauk o kulturze fizycznej, łącząc działalność sportową z pracą naukową.
Jako zawodniczka Akademickiego Związku Sportowego w Krakowie specjalizowała się w rzucie oszczepem. Mierząca 164 cm wzrostu lekkoatletka przez wiele lat należała do ścisłej krajowej czołówki, zdobywając trzykrotnie tytuł mistrzyni Polski oraz ustanawiając aż dziesięć rekordów kraju w swojej koronnej konkurencji. Reprezentowała Polskę w siedemnastu meczach międzypaństwowych, występując osiemnaście razy i odnosząc osiem indywidualnych zwycięstw.
Do jej największych osiągnięć należały występy na najważniejszych imprezach międzynarodowych. Podczas mistrzostw Europy w Sztokholmie zajęła wysokie szóste miejsce, uzyskując rezultat 49,48 m. Srebrny medal wywalczyła również na Uniwersjadzie w Turynie, gdzie rzut na odległość 47,02 m zapewnił jej drugą lokatę. Lepsza okazała się jedynie mistrzyni olimpijska Elwira Ozolina ze Związku Radzieckiego.
Dwukrotnie reprezentowała Polskę na igrzyskach olimpijskich. W Melbourne pomyślnie przeszła eliminacje, osiągając 47,76 m przy wymaganym minimum kwalifikacyjnym wynoszącym 43 m, a w finale zajęła szóste miejsce z wynikiem 48,16 m. Jeszcze lepiej zaprezentowała się cztery lata później podczas igrzysk w Rzymie. Po przekroczeniu minimum kwalifikacyjnego wynikiem 48,04 m awansowała do finału, w którym uplasowała się na piątej pozycji, uzyskując 52,33 m. Był to jeden z najlepszych rezultatów w jej międzynarodowej karierze. Oprócz sukcesów w rzucie oszczepem z powodzeniem startowała także w innych konkurencjach lekkoatletycznych. Jej rekordy życiowe wynosiły 13,83 m w pchnięciu kulą, 41,85 m w rzucie dyskiem oraz 57,77 m w rzucie oszczepem.
Była również znakomitą siatkarką. Reprezentowała barwy klubów HKS Wierchy Inwałd oraz Beskid Andrychów, a w reprezentacji Polski rozegrała 23 spotkania międzynarodowe. Z drużyną narodową zdobyła srebrny medal mistrzostw świata w Moskwie oraz brązowy medal mistrzostw Europy w Pradze, należąc do czołowych polskich siatkarek swojego pokolenia.
Po zakończeniu kariery zawodniczej poświęciła się pracy naukowej i szkoleniowej. Została pracownikiem naukowym Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie, gdzie prowadziła działalność dydaktyczną i badawczą. Autorka i współautorka prac o tematyce sportowej i podręczników. Równocześnie pracowała jako trenerka AZS Kraków, przekazując swoje doświadczenie kolejnym pokoleniom lekkoatletów i przyczyniając się do rozwoju polskiego sportu akademickiego.
Była zasłużoną Mistrzynią Sportu, członkiem zarządu Małopolskiej Rady Olimpijskiej i Klubu Olimpijczyka w Krakowie.
Pochowana na cmentarzu Rakowickim (kwatera XVII, rząd północny, miejsce 9).
wybrane prace:
1973 – Rzut oszczepem
1984 – Lekkoatletka
1991 – Metodyka nauczania lekkiej atletyki
kalendarium
1949 - brązowa medalistka mistrzostw Europy w siatkówce w Pradze
1949-1952 - 23-krotną reprezentantką Polski w siatkówce
1951 - absolwentka Państwowego Liceum Administracyjno-Gospodarczego w Bielsku Białej
1952-1955 – studiowała w krakowskiej WSWF
1952 - srebrna medalistka mistrzostw świata w siatkówce w Moskwie
1953-1963 - 17-krotna reprezentantka Polski w meczach międzypaństwowych
1953-1966 - lekkoatletka AZS Kraków
1955, 1959, 1960 – mistrzyni Polski w rzucie oszczepem
1955-1971 - trener AZS Kraków
1956 - w Melbourne: lekkoatletyka, rzut oszczepem w finale 6 miejsce na 14 startujących
1958 - 6 miejsce podczas mistrzostw Europy w Sztokholmie
1958 - otrzymała tytuł magistra wf
1959 – zdobyła srebrny medal podczas Uniwersiady w Turynie
1960 – w Rzymie: lekkoatletyka, rzut oszczepem w finale 5 miejsce na 13 startujących
1960 V 28 – rekord życiowy w pchnięciu kulą 13.83 w Zabrzu
1960 VIII 21 – rekord życiowy w rzucie oszczepem 57.77 Koblencja
1965 V 1 - rekord życiowy w rzucie dyskiem 41.85 w Krakowie
1965 - zasłużona mistrzyni sportu
1978 - doktor wf
2002 – laureatka wyróżnienia Klubu Fair Play
2008 – odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski
2016 - tytuł Honorowego Obywatela Gminy Andrychów jako wyraz uznania za całokształt swojej działalności
2023 VI - Uniwersytet Jagielloński przyznał jej prestiżowy medal Kalós Kagathós – wyróżnienie dla sportowców łączących sukcesy z działalnością etyczną i edukacyjną
źródła:
Jadwiga Janus, Urszula Figwer, Moje olimpiady (i nie tylko), Andrychów 2021
Zygmunt Głuszek, Leksykon polskich olimpijczyków 1924-1998, 1999
Anna Pawlak, Olimpijczycy międzyczasu : studium polskich uczestników igrzysk w latach 1976-1988, Kraków 1994
Krzysztof Mecner, 80 lat polskiej siatkówki, 2001
Henryk Kurzyński, Leszek Luftman, Janusz Rozum, Maciej Rychwalski, Andrzej Socha: Historia finałów lekkoatletycznych mistrzostw Polski 1922-2011. Konkurencje kobiece. Bydgoszcz: Komisja Statystyczna PZLA, 2011
Daniel Grinberg, Zbigniew Jonik, Henryk Kurzyński, Leszek Luftman, Stefan Pietkiewicz, Janusz Rozum, Maciej Rychwalski, Andrzej Socha, Włodzimierz Szymański: Historia polskiej lekkoatletyki halowej 1924-2014. Warszawa, Sopot: Komisja Statystyczna PZLA, 2014