Bolesław Faron

Andrzej Turek, beef, B.F.

(17 lutego 1937 Czarny Potok - )

literaturoznawca, publicysta

rodzina

syn Jana, rolnika, i Anny z domu Pulit, brat Stefana

Bolesław Faron, maj 2007, źródło: praca własna, autor Sadeczanin

poślubił Barbarę Rejdych 

biogram

           Absolwent I Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Długosza w Nowym Sączu. Po ukończeniu szkoły średniej podjął studia polonistyczne w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie, z którą związał później całe swoje życie zawodowe i naukowe. Pierwsze doświadczenia pedagogiczne zdobywał jako wychowawca w internacie Zasadniczej Szkoły Zawodowej w Nowej Hucie, a następnie jako nauczyciel języka polskiego w II Liceum Ogólnokształcącym im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie.

            Karierę naukową rozpoczął po uzyskaniu stopnia doktora nauk humanistycznych na Wyższej Szkole Pedagogicznej. Rozprawę doktorską pt. Twórczość Zbigniewa Uniłowskiego na tle prozy drugiego dziesięciolecia międzywojennego przygotował pod kierunkiem prof. Jana Nowakowskiego. Wkrótce został pracownikiem naukowo-dydaktycznym uczelni, awansując kolejno na stanowiska kierownicze. Pełnił funkcję prorektora, a następnie rektora Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie, odgrywając istotną rolę w rozwoju tej placówki.

           Jego działalność wykraczała poza środowisko akademickie. W latach osiemdziesiątych został ministrem oświaty i wychowania w rządzie Wojciecha Jaruzelskiego. W okresie sprawowania przez niego tego urzędu prowadzono prace nad rozwiązaniami prawnymi dotyczącymi statusu zawodowego nauczycieli, których efektem było opracowanie Karty Nauczyciela – jednego z najważniejszych aktów regulujących funkcjonowanie polskiej oświaty. Po zakończeniu pracy w administracji państwowej nadal pozostawał aktywny w środowisku edukacyjnym. Kierował Niepublicznym Instytutem Kształcenia Nauczycieli działającym przy Wydawnictwie Edukacyjnym, angażując się w doskonalenie zawodowe nauczycieli oraz rozwój nowoczesnych metod nauczania.

             Znaczące miejsce w jego działalności zajmowała krytyka literacka i publicystyka naukowa. Był aktywnym uczestnikiem życia literackiego, współpracując z wieloma czasopismami oraz wydawnictwami. Publikował artykuły, recenzje i studia naukowe m.in. na łamach „Twórczości”, „Pamiętnika Literackiego”, „Ruchu Literackiego”, „Nowych Książek”, „Literatury”, „Miesięcznika Literackiego”, „Życia Literackiego”, „Ojczyzny Polszczyzny”, „Wiadomości Kulturalnych”, „Sycyny” oraz „Nowej Polszczyzny”, gdzie przewodniczył Radzie Naukowej. Współpracował także z „Rocznikiem Sądeckim”, będąc członkiem jego komitetu redakcyjnego. Należał do Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza, działał również w Klubie Przyjaciół Ziemi Sądeckiej, podtrzymując związki z rodzinnym regionem i wspierając inicjatywy kulturalne związane z Sądecczyzną.

           Jako historyk literatury specjalizował się przede wszystkim w problematyce Młodej Polski, literatury dwudziestolecia międzywojennego oraz współczesnego piśmiennictwa polskiego. Szczególne miejsce w jego badaniach zajmowała twórczość Władysława Orkana i Zbigniewa Uniłowskiego, których należał do najwybitniejszych znawców. Był również inicjatorem i współtwórcą popularnej serii podręczników do nauki języka polskiego To lubię, która wywarła znaczący wpływ na dydaktykę szkolną końca XX wieku.

           Równolegle prowadził działalność popularyzatorską. Współpracował z Radiem Kraków, przygotowując audycje poświęcone nauce, kulturze i historii regionu, m.in. cykle W kręgu nauki oraz Pejzaże regionalne. Kontynuował także pracę dydaktyczną jako wykładowca w Katedrze Mediów i Badań Kulturowych Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.

            Dorobek naukowy i krytycznoliteracki uczonego zyskał uznanie również poza granicami kraju. Jego prace były tłumaczone na języki obce, m.in. niemiecki i rosyjski. Pozostając aktywnym uczestnikiem życia naukowego i kulturalnego, przez wiele lat mieszkał i pracował w Krakowie, gdzie należał do grona najbardziej rozpoznawalnych badaczy literatury polskiej oraz organizatorów życia akademickiego.

wybrane publikacje:

1969 - Zbigniew Uniłowski, [monografia], Warszawa (seria: Profile)

1969 - Zbigniew Uniłowski, [monografia], Warszawa (seria: Nauka dla wszystkich)

1971 - Stanisław Piętak, [monografia], Kraków (seria: Nauka dla wszystkich)

1976 - Stefan Kołaczkowski jako krytyk i historyk literatury, [studium naukowe], Wrocław

1985 - Oświatowe przekroje i zbliżenia, [szkice], Warszawa

1995 - Spotkania i powroty. Sylwetki i szkice. Sylwetki i szkice o literaturze, Kraków

1995 - Jama Michalika, [monografia], Kraków, (wyd. IV rozsz. Kraków 2014)

2000 - Powrót do korzeni, [szkice i wspomnienia], Kraków

2004 - Władysław Orkan, Kraków

2005 - Okruchy. Szkice o literaturze i kulturze XX wieku, Kraków

2007 - …z podróży, Kraków

2010 - Powrót do korzeni. Nowy, Kraków, Wydawnictwo Edukacyjne

2012 - Władysław Orkan. Rozszerzony, Kraków, Wydawnictwo Edukacyjne

kalendarium

1952–1956 – należał do ZMP

1954 – ukończył I Liceum Ogólnokształcącego w Nowym Sączu

1954–1958 - studiował filologię polską w Wyższej Szkole Pedagogicznej (WSP) w Krakowie

1956 – członek PZPR

1958–1961 - wychowawca w Internacie Zasadniczej Szkoły Zawodowej w Nowej Hucie

1958–1959 – bibliotekarz w WSP

1959 – pracownik naukowy w Instytucie Filologii Polskiej WSP

1959-1964 - nauczyciel języka polskiego w II LO im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie

1966 - uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych WSP

1966–1971 – I sekretarz komitetu uczelnianego partii przy WSP

1968 – odbył podróż naukową do Moskwy i Leningradu

1968, 1971 – nagroda Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego III klasy

1968-1981 – prowadził stały felieton literacki w krakowskim oddziale Telewizji Polskiej i Polskiego Radia

1971–1975 – prorektor WSP

1972–1975 – sekretarz naukowy Komisji Historycznoliterackiej Oddziału Polskiej Akademii Nauk (PAN) w Krakowie

1974 – odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski

1975 - pełnił funkcję zastępcy przewodniczącego Komisji Historycznoliterackiej Oddziału PAN w Krakowie
1975 – uzyskał stopień doktora habilitowanego (praca Stefan Kołaczkowski jako krytyk i historyk literatury)

1975–1986 - członek Komitetu Nauki o Literaturze PAN

1975 – członek Stowarzyszenia „Kuźnica”

1975–1981 – rektor WSP

1977–1981 – redaktor naczelny pisma „Ruch Literacki”
1978 – otrzymał od Rady Państwa tytuł profesora nadzwyczajnego nauk humanistycznych

1981–1986 – zastępca członka Komitetu Centralnego PZPR

1981 II – 1985 XI – minister oświaty i wychowania w rządzie Wojciecha Jaruzelskiego

1982 – redaktor naukowy serii: „Biblioteka Polonistyki” w Wydawnictwach Szkolnych i Pedagogicznych

1983 – członek ZLP

1983–1986 – należał do Narodowej Rady Kultury

1985 – odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski
1986–1990 – radca ds. kultury i nauki ambasady polskiej i dyrektor Instytutu Polskiego w Wiedniu

1989 – tytuł honorowy „Zasłużony Nauczyciel PRL”

1993–1995 - założyciel i dyrektor naukowy Wydawnictwa Edukacyjnego w Krakowie

1993 - członek Stowarzyszenia Twórczego „Polart”

1996–1999 - członek Senatu Akademickiego WSP

1996 – wiceprzewodniczący Rady „Kuźnica”

1997 – profesor zwyczajny

2000–2006 – dyrektor Instytutu Filologii Polskiej Akademii Pedagogicznej w Krakowie

2001 – odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski

2003 – redaktor serii Studia Historicolitteraria pisma „Annales Academiae Pedagogicae Cracoviensis”

źródła:

Czachowska J., Współcześni polscy pisarze i badacze literatury: słownik biobibliograficzny. A. Szałagan (red.), t. 2, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1994

Feliks Kiryk, Józef Hampel, Iwona Pietrzkiewicz (red.): Leksykon Profesorów Akademii Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej 1946–2006. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, 2006