Elżbieta Bawarska (Sisi)

Elisabeth Amalie Eugenie von Wittelsbach

(24 grudnia 1837 Monachium – 10 września 1898 Genewa)

cesarzowa Austrii i królowa Węgier 

rodzina

córka księcia Maksymiliana Bawarskiego, wywodzącego się z młodszej linii książęcej (Herzog in Bayern) Wittelsbachów, i jego żony Ludwiki, księżniczki wywodzącej się ze starszej linii dynastii 

Elżbieta Bawarska (1837-1898), 1867 

24 kwietnia 1854 roku poślubiła cesarza Franciszka Józefa I, 
mieli czworo dzieci: arcyksiężna Zofia (1855-1857), zmarła w czasie podróży pary cesarskiej na Węgry; arcyksiężna Gizela (1856-1932); arcyksiążę Rudolf (1858-1889); arcyksiężna Maria Waleria (1867-1924)

biogram

           Dzieciństwo spędziła w malowniczo położonym zamku Possenhofen nad jeziorem Starnberg w Bawarii. Wychowywana w stosunkowo swobodnej atmosferze, dalekiej od rygorów wielkich dworów europejskich, od najmłodszych lat rozwijała zamiłowanie do aktywności na świeżym powietrzu. Szczególną pasją stała się dla niej jazda konna, w której osiągnęła znaczną biegłość i którą uprawiała przez większą część życia.

          Choć jako cesarzowa Austrii nie odgrywała pierwszoplanowej roli w kształtowaniu polityki monarchii habsburskiej, a jej bezpośredni wpływ na decyzje państwowe pozostawał ograniczony, z czasem stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych i fascynujących postaci XIX wieku. Jej znaczenie historyczne wynikało bardziej z niezwykłej osobowości, stylu życia i społecznej recepcji niż z działalności politycznej. Największą popularność zdobyła w krajach niemieckojęzycznych, gdzie szybko zaczęła funkcjonować jako bohaterka zbiorowej wyobraźni. Wokół jej osoby narodził się trwały mit kobiety niezależnej, buntującej się przeciw sztywnym zasadom etykiety dworskiej, poszukującej wolności i własnej drogi życiowej. Jednocześnie postrzegano ją jako postać tragiczną, naznaczoną licznymi osobistymi dramatami, w tym śmiercią bliskich oraz poczuciem osamotnienia w świecie dworskich obowiązków.

           Legenda cesarzowej znalazła odzwierciedlenie w wielu dziedzinach kultury. Stała się bohaterką licznych utworów literackich, filmów, przedstawień teatralnych i kompozycji muzycznych, a miejsca związane z jej życiem do dziś przyciągają rzesze turystów. Szczególnie popularny okazał się wizerunek romantycznej i pięknej „Sisi”, utrwalony przez kulturę masową XX wieku.

          Jej życie zakończyło się tragicznie. W 1898 roku podczas pobytu w Genewie została śmiertelnie raniona przez włoskiego anarchistę Luigiego Lucheniego, który ugodził ją pilnikiem w serce. Zamach ten wstrząsnął opinią publiczną całej Europy i przyczynił się do dalszego umocnienia legendy cesarzowej.

           Po śmierci została pochowana w Krypcie Cesarskiej przy kościele Kapucynów w Wiedniu, tradycyjnym miejscu spoczynku członków dynastii Habsburgów. Jej grobowiec znajduje się obok miejsca pochówku syna, arcyksięcia Rudolfa, którego tragiczna śmierć w Mayerlingu była jednym z najboleśniejszych wydarzeń w jej życiu. Do dziś pozostaje jedną z najbardziej znanych i symbolicznych postaci monarchii austro-węgierskiej. Była najdłużej (44 lata) panującą cesarzową Austrii.

źródła:

Brigitte Hamann, Cesarzowa Elżbieta, Państwowy Instytut Wydawniczy, wyd. 3, Warszawa, 2015

Egon Caesar Corti, Cesarzowa Elżbieta, Wydawnictwo J. Przeworskiego, Warszawa, 1938