Wojciech Eljasz
(1814 Cerekwica koło Bochni – 19 listopada 1904 Zakrzówek pod Krakowem)
malarz
rodzina
z rodziny Eljaszów
syn Jana Kantego Heliasza i Łucji Panikowicz, wnuk Wojciecha Radzikowskiego
w 1840 roku, w Krakowie, w kościele Mariackim, poślubił Teklę Brygidę (?1810-1907) z Krzyżanowskich, dzieci: Walery Jan Kanty (1841-1905), Władysław (1847-1921), Maria (1860-1938), Helena
biogram
Należał do grona krakowskich artystów i pedagogów działających w pierwszej połowie XIX wieku. Swoją działalność zawodową łączył z pracą nauczycielską, przyczyniając się do upowszechniania podstaw edukacji artystycznej wśród młodzieży. Przez dwa lata uczył rysunku zarówno w szkole parafialnej, jak i w ewangelickiej szkole początkowej. Jako nauczyciel przekazywał uczniom nie tylko umiejętności warsztatowe, lecz także podstawy wrażliwości estetycznej, odgrywając ważną rolę w kształceniu młodego pokolenia mieszkańców Krakowa.
Równolegle prowadził działalność malarską i konserwatorską. Brał udział w pracach związanych z restauracją słynnego ołtarza Wita Stwosza w kościele Mariackim w Krakowie, jednego z najcenniejszych zabytków sztuki późnogotyckiej w Polsce. Udział w tym przedsięwzięciu świadczył o jego uznanych kwalifikacjach artystycznych oraz zaufaniu, jakim darzono go przy realizacji prac dotyczących wyjątkowo cennych dzieł sztuki sakralnej.
Znaczną część swojej twórczości poświęcił malarstwu religijnemu. Wykonywał obrazy przeznaczone do kościołów Krakowa i okolicznych miejscowości, odpowiadając na zapotrzebowanie parafii na nowe wyposażenie świątyń oraz uzupełnianie istniejących dekoracji. Tworzone przez niego przedstawienia ołtarzowe i obrazy dewocyjne wpisywały się w tradycję sztuki kościelnej XIX wieku, łącząc walory artystyczne z funkcją religijną i dydaktyczną.
Jego działalność przypadła na okres, w którym Kraków pozostawał jednym z najważniejszych ośrodków życia artystycznego i religijnego ziem polskich. Dzięki pracy pedagogicznej, zaangażowaniu w konserwację zabytków oraz twórczości malarskiej Wojciech Eljasz przyczynił się do zachowania i rozwoju lokalnego dziedzictwa kulturowego.
Pochowany na starym cmentarzu podgórskim, jednej z najstarszych nekropolii Krakowa.
wybrane prace:
1842 - Stygmaty św. Franciszka, Wizja św. Antoniego w kościele św. Kazimierza
1843 – stacje Męki Pańskiej na dziedzińcu kościoła Reformatów w Sandomierzu
1849 – Św. Mikołaj z dziewicami i trzema młodzieńcami w Repetach Starych powiat Tarnowskie Góry
1850 – Śmierć św. Józefa w Płazie powiat Chrzanów
1854 – Matka Boska Niepokalanie Poczęta i Anioł Stróż w Babicach, powiat Chrzanów
1854 – Chrzest Chrystusa w Jordanie w Kościelcu powiat Chrzanów
1857 - Św. Andrzej Bobola w kościele św.św. Piotra i Pawła
1857 - Modlitwa w Ogrojcu w klasztorze Misjonarzy
1866 – Św. Antoni Padewski we Włosienicy, powiat Bielsko-Biała
1869 - Jedenastu błogosławionych Męczenników Zakonu Augustiańskiego w kościele św. Katarzyny i Małgorzaty
1886 - Chrystus z kielichem w klasztorze Misjonarzy
1892 – Matka Boska Różańcowa w Janinie, powiat Busko
kalendarium
1838-1843 - studiował w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych
1840 – otrzymał dyplom i nagrodę pieniężną za obrazy Matka Boska i Zygmunt III na wystawie publicznej m. Krakowa
1842-1843 - uczył rysunku w szkołach
1843 - otrzymał dyplom i nagrodę pieniężną za obraz Św. Antoni
1867 – pracował przy restauracji ołtarza Wita Stwosza
1868 – wystawił w TPSP w Krakowie obraz Śmierć św. Józefa
źródła:
Janusz Derwojed, Eljasz Wojciech, [w:] Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających, t. 2, D-G, Wrocław 1975
Jan Wiśniewski, Historyczny opis kościołów, miast, zabytków i pamiątek w Pińczowskiem, Skalbmierskiem i Wiślickiem, Mariówka 1927
Emmanuel Swieykowski, Pamiętnik Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie (1854-1904), Kraków 1905
Jerzy Szablowski, Katalog zabytków sztuki w Polsce, t.1, z. 4: Powiat chrzanowski, Warszawa 1952
Natanek P., Informator Architektury krakowskiej 2000. Parafie i Kościoły, Kraków 2000
Marian Kornecki, Sztuka sakralna, 1993