biogram
Naukę gry na fortepianie rozpoczął już jako sześciolatek. Pierwsze lekcje pobierał prywatnie u Olgi Stolfowej, uznawanej za jedną z najwybitniejszych nauczycielek muzyki w Krakowie. Następnie kształcił się w Szkole Muzycznej im. Władysława Żeleńskiego, gdzie kontynuował naukę pod kierunkiem swojej dotychczasowej pedagog. Równocześnie rozwijał zainteresowania kompozytorskie, uczęszczając na lekcje kompozycji prowadzone przez księdza Bernardina Rizziego.
Po ukończeniu edukacji muzycznej podjął studia muzykologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie jego nauczycielem był wybitny muzykolog Zdzisław Jachimecki. Następnie kontynuował naukę w Konserwatorium Warszawskim. Studiował tam grę fortepianową w klasie Zbigniewa Drzewieckiego, jednego z najwybitniejszych polskich pedagogów pianistycznych, a kompozycję pod kierunkiem Kazimierza Sikorskiego. Doskonalił także umiejętności organowe u Bronisława Rutkowskiego.
Ważnym momentem w jego karierze artystycznej było zdobycie VIII nagrody podczas III Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie. Sukces ten otworzył mu drogę do intensywnej działalności koncertowej. W kolejnych latach występował na estradach wielu krajów Europy, a także w Ameryce Południowej i Japonii. Był uczestnikiem koncertów organizowanych przez Organizację Ruchu Muzycznego, której celem było upowszechnianie kultury muzycznej poza największymi ośrodkami miejskimi. Wielokrotnie występował również jako solista Orkiestry Filharmonii Narodowej podczas jej zagranicznych tournée.
W repertuarze artysty szczególne miejsce zajmowała twórczość Fryderyka Chopina, którego dzieła wykonywał z wyjątkowym powodzeniem, w tym oba koncerty fortepianowe. Chętnie sięgał także po utwory Jana Sebastiana Bacha, Karola Szymanowskiego oraz Sergiusza Prokofiewa, prezentując szeroki zakres zainteresowań stylistycznych.
Karierę koncertową rozpoczął niezwykle wcześnie, już w wieku sześciu lat. Podczas II wojny światowej nie przerwał działalności artystycznej – występował w kawiarniach artystycznych, brał udział w tajnych koncertach organizowanych w Warszawie i Krakowie, a także koncertował dla żołnierzy oraz ludności cywilnej w czasie Powstania Warszawskiego. W okresie wojennym dał około trzydziestu występów. Po zakończeniu wojny kontynuował intensywną działalność koncertową zarówno w kraju, jak i za granicą.
Równolegle z karierą wykonawczą zajmował się pedagogiką muzyczną. Już od dwunastego roku życia udzielał pierwszych lekcji gry na fortepianie, a działalność dydaktyczną prowadził przez całe życie, kształcąc kolejne pokolenia pianistów i muzyków. Dzięki połączeniu talentu wykonawczego, działalności pedagogicznej i szerokiej aktywności koncertowej należał do grona najważniejszych polskich pianistów swojego pokolenia.
Po zakończeniu II wojny światowej związał swoją działalność pedagogiczną z Państwową Wyższą Szkołą Muzyczną w Warszawie, gdzie objął stanowisko profesora fortepianu. Należał do grona najwybitniejszych polskich pedagogów pianistycznych, a jego klasa cieszyła się dużym prestiżem zarówno w kraju, jak i za granicą. Prowadził również liczne kursy mistrzowskie dla pianistów w ważnych ośrodkach muzycznych Europy, Ameryki Południowej i Azji, między innymi w Annecy, Hamburgu, Bonn, Kolonii, Darmstadt, Mannheimie, São Paulo oraz Tokio.
Wśród jego uczniów znalazło się wielu późniejszych laureatów konkursów i cenionych artystów, takich jak Bronisława Kawalla, Piotr Paleczny, Alicja Paleta-Bugaj czy Yuko Kawai. W trakcie wieloletniej pracy dydaktycznej doprowadził do dyplomu około siedemdziesięciu studentów. Jego autorytet w środowisku muzycznym sprawiał, że wielokrotnie zapraszano go do pracy w jury najważniejszych międzynarodowych konkursów pianistycznych.
Znaczącą część swojej aktywności poświęcił również działalności edytorskiej. W pierwszych latach powojennych wszedł w skład zespołu redakcyjnego „Biblioteki Pedagogicznej” Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, współpracując z wybitnymi pianistami i pedagogami, takimi jak Zbigniew Drzewiecki, Józef Hofmann, Stanisław Szpinalski, Henryk Sztompka i Bolesław Woytowicz. W ramach tej działalności przygotowywał materiały dydaktyczne oraz edycje utworów przeznaczonych do nauki gry fortepianowej. Szczególne miejsce w jego dorobku zajmowały opracowania dzieł Jana Sebastiana Bacha. Opublikował własne edycje takich utworów, jak Inwencje, Suity francuskie, Suity angielskie, Koncert włoski oraz Chromatyczna fantazja i fuga. Wydania te zyskały uznanie dzięki połączeniu wysokiego poziomu naukowego z praktycznym podejściem do zagadnień wykonawczych.
Najważniejszym przedsięwzięciem edytorskim jego życia było jednak kierowanie pracami nad Wydaniem Narodowym Dzieł Fryderyka Chopina. Jako redaktor naczelny tego monumentalnego projektu dążył do przygotowania krytycznej edycji wszystkich kompozycji Chopina zgodnej z intencjami kompozytora i opierającej się na najwierniejszym odczytaniu źródeł. Wydanie Narodowe stało się jednym z najważniejszych osiągnięć współczesnej chopinologii i do dziś pozostaje podstawowym punktem odniesienia dla pianistów, pedagogów i badaczy twórczości Fryderyka Chopina na całym świecie.
Mamy dług wobec Chopina. Jego muzyka pozwalała nam przetrwać najgorsze chwile, a w okresach nadziei rozsławia kulturę polską w świecie. Jesteśmy to winni twórcy, by przedstawić jego dzieło w zamierzonej przez niego postaci – tak profesor przekonywał do rozpoczęcia prac nad Wydaniem Narodowym. Gdy zaczynaliśmy pracę nad Wydaniem Narodowym, Jerzy Waldorff żartował złośliwie, że zajmie nam to 450 lat – mówił profesor Ekier w rozmowie z Anną Skulską przeprowadzoną w 2010 roku – na szczęście uporaliśmy się z zadaniem dużo szybciej. Dodam, że bardzo pomógł nam rozwój technologii. Dzięki internetowi możemy dziś na przykład obejrzeć znakomitą reprodukcję pierwodruku na drugim końcu świata.
Za swą pracę w wydawnictwie otrzymał m.in. Nagrodę Chopinowską i nagrodę specjalną Ministra Kultury. Współpracował także z Universal Edition przy redakcji dzieł (Impromptus 1977, Scherzi 1979, Nocturnes Fryderyka Chopina w serii «Wiener Urtext Edition» 1980). Tematyce chopinowskiej poświęcił szereg publikacji. Wielokrotnie nagradzany za wybitne osiągnięcia artystyczne i naukowe.
Pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera e-5-2).