Walenty Eck (Valentin)
Lindanus, Linderianus, Philyripolitanus
(około 1494 Lindau, Bawaria – przed 28 września 1556 Bardiów, Słowacja)
szwajcarski wędrowny humanista, poeta neołaciński i uczony
rodzina
około 1510 roku poślubił nieznaną z imienia Stancel
biogram
Walenty Eck należał do grona wybitnych humanistów związanych z kręgiem intelektualnym renesansowego Krakowa. Studiował najpierw w Lipsku, a następnie w Akademii Krakowskiej, gdzie uzyskał stopień bakałarza sztuk wyzwolonych. Już w czasie studiów wszedł w środowisko uczonych, poetów i pisarzy skupionych wokół krakowskiego ośrodka humanistycznego. Utrzymywał bliskie kontakty i przyjaźnie z czołowymi przedstawicielami epoki, m.in. Rudolfem Agricolą Młodszym, Leonardem Coxe’em, Janem z Wiślicy, Janem Dantyszkiem oraz Ludwikiem Decjuszem Starszym. Prawdopodobnie prowadził także wykłady w Akademii Krakowskiej, uczestnicząc aktywnie w życiu naukowym uczelni.
W późniejszym okresie przeniósł się na Węgry, gdzie objął stanowisko rektora szkoły w Bardiowie. Funkcja ta świadczyła o jego wysokim autorytecie jako pedagoga i humanisty. Mimo wyjazdu pozostawał związany z krakowskim środowiskiem wydawniczym i literackim. W Krakowie opublikował liczne utwory poetyckie i pisma naukowe. Tworzył przede wszystkim wiersze panegiryczne, religijne i okolicznościowe, a także traktaty filozoficzne inspirowane ideami humanizmu renesansowego. Istotną część jego działalności stanowiła publicystyka polityczna, w której podejmował aktualne zagadnienia życia publicznego i społecznego swojej epoki. Dzięki swojej twórczości przyczynił się do rozwoju polskiej myśli humanistycznej oraz do upowszechniania ideałów renesansowej kultury intelektualnej.
Walenty Eck zajmował się również działalnością edytorską. Wspólnie z Rudolfem Agricolą Młodszym opracowywał i wydawał dzieła autorów klasycznych, uczestnicząc w szerzeniu znajomości antycznej literatury i filozofii. Jego działalność literacka, naukowa i edytorska wpisuje się w najważniejsze osiągnięcia humanizmu Europy Środkowej pierwszej połowy XVI wieku.
wybrane prace:
1512 - Elegiacum Carmen in laudem Philippi Bervaldi, ad Rudolphum suum Agricolam...
1515, wznowiony 1521 i 1539 – podręcznik sztuki wierszowania De arte versificandi opusculum
1519, 1528 - De Mundi contemptu et Virtute amplectenda Dialogus...
1520 – traktat filozoficzny De Reipublicae administratione dialogus
1525, 1534 - De Ratione legendi Auctores Libellus
1545 - Elegiacon ad doctissimum Virum D. Joannem Benedictum, Cracou... Canonicum...
kalendarium
od 1508 - studiował w Lipsku
1511-1517 – studiował w Akademii Krakowskiej
1513 - uzyskał bakalaureat sztuk wyzwolonych
1517 – wyjechał na Węgry
1518, 1520-1521 oraz 1537-1539 – przebywał w Krakowie
po 1527 – zajmował się publicystyką polityczną
źródła:
ECK Walenty (ok. 1494-1556) wędrowny humanista, [w:] Polski Słownik Biograficzny. T. 6: Dunin Rodryg – Firlej Henryk, Kraków 1948
Mała encyklopedia kultury antycznej, Warszawa 1990
Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1989