Stanisław Duniecki
(25 listopada 1839 Lwów – 16 grudnia 1870 Wenecja, Włochy)
kompozytor i dyrygent
rodzina
syn Józefa, adwokata, i Klementyny Głogowskiej
Stanisław Duniecki (1839-1870), 7 lutego 2017, źródło Polska Biblioteka Narodowa – z "Tygodnika Ilustrowany" 1871, nr 172, s. 177, autor Julian Schübeler (–1890)
biogram
Początkowo kształcił się w zakresie gry na fortepianie i kompozycji pod kierunkiem Josepha Christopha Kesslera we Lwowie, a następnie kontynuował studia w konserwatoriach w Lipsku, Wiedniu, Brukseli i Paryżu.
Pełnił funkcję kapelmistrza w Czerniowcach oraz we Lwowie, gdzie z dużym powodzeniem wystawił swoją najwybitniejszą operę komiczną Paziowie królowej Marysieńki. Utwór ten grano także w Wiedniu i Krakowie; w krakowskiej inscenizacji w rolę pazia Stefana wcielała się Helena Modrzejewska. W Krakowie, jako dyrygent orkiestry teatralnej, przyczynił się do odrodzenia sceny operowej, realizując m.in. dzieła Moniuszki oraz własne kompozycje. Tworzył przede wszystkim opery komiczne, operetki i wodewile, inspirując się twórczością Rossiniego i Offenbacha.
Skomponował muzykę do licznych wierszy Adama Mickiewicza, Józefa Bohdana Zaleskiego i Heinricha Heinego. Na uwagę zasługują również takie utwory jak Chochliki, Nędznicy według Victora Hugo, Zemsta Stasi oraz Odaliski. Publikował także artykuły o tematyce muzycznej w warszawskich „Kłosach” i krakowskiej „Kalince”.
W trosce o zdrowie wyjechał za granicę; przebywał m.in. w Rumunii, Meranie i Tyrolu, ostatecznie osiadł w Wenecji. Przedwczesna śmierć spowodowana gruźlicą uniemożliwiła mu ukończenie słowiańskiej opery dramatycznej Igor.
Uchodził za jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów drugiej połowy XIX wieku.
wybrane kompozycje:
1858 - Symfonia
1859 - operetka Korylla
1862 - pieśń Wiośnianki
1864 - opera komiczna Paziowie królowej Marysieńki
1864 - melodramat Kowal z przedmieścia Pragi
1865 - opera komiczna Dożynki czyli Pierwsze wrażenia
1866 - operetka Odaliski
1866-1869 - Igor, opera, libretto Paweł Duniecki i J.K. Turski, niedokończona (tylko I akt)
kalendarium
1854-1858 – przebywał na studiach w Lipsku
1859-1862 – uzupełniał studia w Wiedniu, następnie u Françoisa-Josepha Fétisa w Brukseli i Hectora Berlioza w Paryżu
1863 - objął posadę kapelmistrza w Czerniowcach
1864 - został kapelmistrzem Opery we Lwowie
1865 – wystawił w Krakowie operę Paziowie króla Zygmunta z udziałem Heleny Modrzejewskiej
1865 - bez powodzenia starał się wystawić operę Paziowie królowej Marysieńki w Teatrze Wielkim w Warszawie
1865 X 7 - objął funkcję dyrygenta teatralnego w Krakowie
1865 X 29 – wystawił Dożynki czyli pierwsze wrażenia
1866 – osiadł w Krakowie
1866 I 9 – wystawił Odaliski
1866 IV 24 – wystawił operę komiczną Pokusa
1866 XI 29 - wystawił w Operze krakowskiej Halkę Moniuszki z udziałem Marii Gruszczyńskiej
1866 XII 29 – wystawił Halkę w obecności kompozytora
1867 I 18 – wystawił Verbum nobile Moniuszki
1867 – dla ratowania zdrowia wyjechał za granicę
źródła:
J.W. Reiss, Duniecki Stanisław, [w:] Polski Słownik Biograficzny. T. 5: Dąbrowski Jan Henryk – Dunin Piotr, Kraków: Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, Kraków 1939-1946
Józef Władysław Reiss, Najpiękniejsza ze wszystkich jest muzyka polska: szkic historycznego rozwoju. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne 1984
Irena Poniatowska: Duniecki Stanisław. [w:] Elżbieta Dziębowska: Encyklopedia muzyczna PWM. T. 1: cd część biograficzna. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1984
Stanisław Dąbrowski: Słownik biograficzny teatru polskiego, 1765-1965, t. 1, PWN 1973