Dymitr Samozwaniec I

(około 1581 – 17 maja 1606 Moskwa)

car Rosji 

rodzina

właśc. Grigorij (Griszka) Otriepjew), imię świeckie - Jurij Bogdanowicz Otrepiew 

Dymitr_Samozwaniec_Otrepiew.jpg (683×666)

rzekomy, cudownie ocalały Carewicz Dymitr syn Iwana IV Groźnego
pochodzenie i prawdziwe imię dokładnie nie znane; pewne prawdopodobieństwo ma wersja, iż Samozwańcem był zbiegły mnich Grzegorz Otrepiew

18 maja 1606 roku poślubił Marynę Mniszchównę

biogram

           Przypuszcza się, że początkowo był zakonnikiem, po czym zbiegł za granicę. Języka polskiego i łaciny uczył się w ariańskiej szkole w Hoszczy na Ukrainie. Jako samozwaniec przybył do Krakowa, gdzie został przyjęty przez Zygmunta III Wazę. Przedstawił królowi plan wyprawy na Moskwę w celu przejęcia carskiego tronu.

           Zyskał wsparcie części polskich magnatów, jezuitów oraz nuncjusza papieskiego. W ramach przygotowań do ekspedycji zgromadził około 2 500 polskich żołnierzy, do których dołączyło następnie 2 000 Kozaków dońskich. Wyruszył na wschód i po nagłej śmierci Borysa Godunowa opanował Moskwę. Caryca Marfa, wdowa po Iwanie Groźnym i matka zamordowanego carewicza, uznała go za swojego syna – Dymitra Iwanowicza.

           Cieszył się sympatią części poddanych, choć wielu go nie rozumiało, ponieważ nie respektował miejscowych zwyczajów. Nie zapuszczał brody, nie przestrzegał cerkiewnych postów, nie kładł się na poobiednią drzemkę, a w swoim otoczeniu preferował cudzoziemców, zwłaszcza Polaków. Dodatkowo był znany z licznych romansów. Intrygi wśród bojarów doprowadziły wkrótce do wybuchu buntu, który zakończył się śmiercią Dymitra I oraz około pięciuset Polaków, głównie przedstawicieli dworu i szlachty. Na czele powstania stanął przyszły car Wasyl Szujski.

           Ciało Dymitra najpierw pochowano, następnie jednak wydobyto z grobu i publicznie zbezczeszczono na Łobnym Miejscu. Zwłoki zostały poćwiartowane i spalone, a prochy załadowano do armaty ustawionej na rogatkach Moskwy i wystrzelono w kierunku zachodnim, ku Polsce.

kalendarium

1603 - odnotowano jego obecność w Brahiniu u Adama Wiśniowieckiego

1604 - przybył do Krakowa

1604 VIII 15 - wyruszył na wschód

1605 IV 23 – śmierć Borysa Godunowa

1605 VI 20 – zajął Moskwę

1605 VII 30 – koronowany

źródła:

Danuta Czerska, Dymitr Samozwaniec, Wrocław 2004

Zbigniew Wójcik, Historia powszechna XVI-XVII wieku, Warszawa 1968