Maciej Dębski

(około 1750 – około 1801)

geometra, kartograf, grafik 

biogram

           Kształcił się w Akademii Krakowskiej, gdzie uzyskał stopień doktora filozofii, a następnie prowadził wykłady z geodezji oraz matematyki elementarnej. Z inicjatywy Komisji Edukacji Narodowej rektor uczelni, Hugo Kołłątaj, powierzył mu opracowanie szczegółowego planu Krakowa. Prace realizowano pod nadzorem Jana Śniadeckiego, a później Feliksa Radwańskiego. W przedsięwzięciu uczestniczył także Kazimierz Szarkiewicz oraz dwóch innych mierniczych, których nazwiska nie zachowały się w źródłach.

           Po dwóch latach powstał plan zatytułowany „Planta Miasta Krakowa z przedmieściami Roku MDCCLXXXV zrobiona”. Hugo Kołłątaj zadedykował go księciu Michałowi Jerzemu Poniatowskiemu, arcybiskupowi gnieźnieńskiemu i prymasowi Polski - „Jaśnie Oświeconemu Panu Michałowi Jerzemu Xiążęciu Poniatowskiemu, Arcybiskupowi Gnieźnieńskiemu, prymasowi pierwszemu Xiążęciu Korony Polskiej i Wielkiego Xięstwa Litewskiego…” itd.. Opracowanie to zostało uznane za wybitne osiągnięcie kartografii i grafiki, cenione również ze względu na walory artystyczne. Obecnie przechowywane jest w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa.

           Był ponadto autorem kalendarzy przeznaczonych dla Królestwa Polskiego, w których publikował praktyczne informacje dotyczące m.in. budownictwa wiejskiego, pomiarów geodezyjnych, hodowli owiec czy leczenia chorób bydła.

           Jego imieniem nazwano ulicę przebiegającą przez krakowskie dzielnice VIII Dębniki i X Swoszowice (Sidzina i Opatkowice), łączącą ul. Stefana Kołaczkowskiego z ul. Władysława Taklińskiego.

wybrane prace:

1788 – przypisuje mu się autorstwo mapy części Kleparza z jurydyką Szlak

1788 – mapa regulacyjna wsi Prądnik Czerwony

1790 – Kalendarz dla Królestwa Polskiego na rok 1790

1794 – Kalendarz Polski i Ruski 1794

kalendarium

1780-1791 – autor około 20 kalendarzy

1783-1785 – współpracował przy wykonaniu planu miasta Krakowa

1787 V 7 – uzyskał świadectwo biegłości w geometrii

1789 IV 15 – otrzymał przywilej królewski na sprawowanie zawodu geometry

1792 – w kalendarzu na ten rok umieścił tekst prawa o miastach uchwalonego w kwietniu 1791 roku na Sejmie Czteroletnim

1988 – otrzymał swoją ulicę

źródła:

Michał Odlanicki-Poczobutt, Zofia Traczewska-Białek. Plan kołłątajowski źródłem informacji o Krakowie. „Rocznik Krakowski”. T. 48, Kraków 1977

Stanisław Tomkowicz. Kołłątajowski plan Krakowa z r. 1785. „Rocznik Krakowski”. T. 9, Kraków 1907

Teresa Stanisławska-Adamczewska, Jan Adamczewski, Kraków, ulica imienia …, Kraków 2000