Maurycy Deym
(1803-1852)
urzędnik austriacki, nadworny komisarz w Krakowie
rodzina
hrabia
biogram
Na podstawie porozumienia zawartego 6 listopada 1846 roku między państwami zaborczymi unieważniono postanowienia Traktatu Dodatkowego z 3 maja 1815 roku, a Wolne Miasto Kraków zostało włączone do monarchii austriackiej. Misję oficjalnego przejęcia miasta powierzono radcy gubernialnemu oraz staroście Pragi, Maurycemu hr. Deymowi. Objął on Kraków w imieniu Austrii, sprawując funkcję nadwornego komisarza. Przystąpił do germanizacji administracji i sądownictwa oraz wprowadził istotne reformy na uniwersytecie, przekształcając go w uczelnię o profilu niemieckim – m.in. ustanowił język niemiecki językiem wykładowym.
Gdy 16 marca 1848 roku do Krakowa dotarły wiadomości o wydarzeniach rewolucyjnych w Wiedniu i upadku Metternicha, delegacja mieszkańców zwróciła się do komisarza z prośbą o uwolnienie więźniów – ofiar systemu, który właśnie przestał istnieć. Po krótkim wahaniu Deym wyraził warunkową zgodę. Cesarz potwierdził tę decyzję ogólną amnestią ogłoszoną 20 marca, darowując pozostałą część kary osobom oskarżonym o zdradę stanu i zakłócanie porządku publicznego. W rezultacie krakowskie więzienia opuściło około 90 osób.
wybrane prace:
1847 I 21 - Obwieszczenie tyczące się obiegu Monet i Papierów Bankowych (Banknoten) na territorium Krakowskiem, też po niemiecku
1847 XII 20 - Obwieszczenie o ustanowieniu Urzędu Cyrkularnego dla byłego W. M. Krakowa, inc: „Ażeby zarząd polityczny ...", też po niemiecku
1847 XII 27 - Obwieszczenie o handlu przędzą lnianą i surowym płótnem między Austrią a Prusami, inc. „Prócz podanych na dniu dzisiéjszym ...,", też po niemiecku
1848 I 20 - Obwieszczenie tyczące się Urządzenia Naczelnéj Dyrekcyi Cenzury w Wiedniu i Najwyższego Kollegium Cenzurnego
1848 III 18 - Odezwa do mieszkańców Krakowa dziękująca za zachowanie spokoju, inc: Będąc na dniu wczorajszym..."
kalendarium
1846 XI 16 – przejmował Kraków w ręce austriacki
1846 XII – 1848 VIII – nadworny komisarz miasta Krakowa
1848 I 22 lub 29 II – członek honorowy Towarzystwa Naukowego Krakowskiego
1848 III 17 – uwolnił więźniów
1848 III 23 – wyjechał z Krakowa
źródła:
Karol Estreicher, Bibliografia Polska, Kraków 1897
Janina Bieniarzówna, Jan M. Małecki, Dzieje Krakowa, t. 3, Kraków 1979
Poczet sołtysów, wójtów, burmistrzów i prezydentów miasta Krakowa (1228-2010) Kraków 2010