Stanisław Deńko
(6 maja 1943 Dobczyce – 29 Listopada 2021 Kraków)
architekt, urbanista, wykładowca akademicki
rodzina
z rodziny inteligenckiej
córka Małgorzata Paulina (ur. 1973)
biogram
Ukończył Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej i należał do Małopolskiej Okręgowej Izby Architektów RP.
Związany zawodowo z Instytutem Urbanistyki i Planowania Przestrzennego na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. Prowadził zajęcia w College of Architecture na University of Tennessee w Knoxville (USA), a także wykładał na Wydziale Architektury i Sztuk Pięknych ASP oraz Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie. Jest założycielem krakowskiego Studia Architektonicznego Wizja. Pełnił funkcję Architekta Miasta Krakowa oraz dyrektora Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta Krakowa. Zasiadał również jako sędzia w konkursach organizowanych przez SARP.
Otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia. Przez całą karierę łączył praktykę projektową z działalnością dydaktyczną – początkowo na Politechnice Krakowskiej, później w Krakowskiej Akademii. Uhonorowaniem jego dorobku twórczego i pracy pedagogicznej była Honorowa Nagroda SARP 2016, przyznana „za wieloletnią, wybitną twórczość w dziedzinie sztuki architektury oraz charyzmatyczną działalność na polu dydaktyki”.
W laudacji podkreślano, że jego realizacje stanowią przestrzenną, egzystencjalną refleksję, a ich klarowny i piękny język architektoniczny stawia fundamentalne pytania o relację Nieba i Ziemi, o trwanie i przemijanie – pytania, które architektura powinna podejmować, jeśli ma pozostać humanistyczną dziedziną sztuki.
Aktywnie działał także na rzecz środowiska zawodowego, angażując się w prace SARP oraz Izby Architektów RP. Pełnił w tych organizacjach istotne funkcje, a jako ceniony autorytet służył wsparciem i dzielił się swoim doświadczeniem.
Pochowany na Cmentarzu Rakowickim (kwatera D, rząd 7, miejsce 16).
wybrane prace:
1973-1975 - Ambasada RP w New Delhi, współautor Witold Cęckiewicz
1975 – dom własny w Lubomierzu
1993 - Międzynarodowy Port Lotniczy w Krakowie-Balicach
2005 - Auditorium Maximum Uniwersytetu Jagielońskiego, ul. Krupnicza, Kraków, współautor Robert Kuzianik; współpraca: Marcin Przyłuski, Przemysław Skalny, Wojciech Korbel, Małgorzata Deńko, Anna Marek-Pelc, Marek Kamiński, Czesław Hodurek, Lesław Stryczniewicz
2006 - zespół mieszkalno-usługowy "Konstelacja", ul. Kazimierza Wielkiego, Kraków
2006-2014 - Ośrodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora CRICOTEKA w Krakowie - współautorzy: Agnieszka Szultk i Piotr Nawara (nsMoon Studio); Sławomir Zieliński (generalny projektant) - Nominacja do Nagrody Imienia Miesa van der Rohe dla Architektury Europejskiej (2015); Życie w Architekturze - Główna Nagroda na Najlepszy Budynek Użyteczności Publicznej 2013-2014; Grand Prix Nagrody Architektonicznej Polityki (2014); Nagroda Roku Stowarzyszenia Architektów Polskich (2014); I Nagroda Województwa Małopolskiego im. Stanisława Witkiewicza 2016
2009 - zespół mieszkalno-usługowy "Angel-City", ul. Pawia, Kraków
2009-2014 - budynek biurowy Alma Tower, ul. Pilotów 10, Kraków, współautorzy: Piotr Nawara, Bartłomiej Łobaziewicz;
2010 - dom jednorodzinny, Burów, gm. Zabierzów - współautorzy: Robert Koprowski, Ewa Idzikowska, Łukasz Pióro - I Nagroda Województwa Małopolskiego im. Stanisława Witkiewicza
2015-2018 - Centrum Handlowe SERENADA, al. Gen. T. Bora-Komorowskiego, Kraków
2015-2018 - przebudowa i rozbudowa domu jednorodzinnego, Al. Kasztanowa, Kraków
wybrane konkursy:
1967 - SARP nr 396 - na projekt koncepcyjny zagospodarowania przestrzennego terenów byłego lotniska w Krakowie-Czyżynach - współpraca - autorzy: Krzysztof Bień, Henryk Stawicki; współpraca: Krystyna Romanowska, Janina Knapówna, Jerzy Winiarski, Jerzy Kluska, Andrzej Wyżykowski, Stanisław Deńko, Aleksander Bohm, Czeslaw Debowski, Alicja Gaudyn - II wyróżnienie
1968 - SARP nr 414 - na projekt siedziby NOT w Krakowie - współpraca - autorzy: Jerzy Kowal, Leszek Leśniak, Andrzej Wyżykowski - wyróżnienie II stopnia
1971 - na projekt koncepcji urbanistycznej Centrum Pragi - współautorzy: Wacław Seruga, A. Wyżykowski - wyróżnienie II stopnia równorzędne
1971 - na projekt zagospodarowania przestrzennego terenu centrum Włocławka - współautorzy: Piotr Bielański, Piotr Górkiewicz, Adam Eliasiewicz, Ewa Heger, Jarosław Jakóbek, Marek Kumela, Hubert Mełgas, Jerzy Piechnik; konsultacje Stanisław Deńko - wyróżnienie III stopnia równorzędne
1971 - na opracowanie koncepcji urbanistyczno-architektonicznej części śródmiejskiej m. Szczecina tzw. Osi Odrzańskiej - współautorzy: P. Bielański, A. Eliasiewicz, Ryszard Geriatowicz, E. Heger, M. Kumela, Sławomir Lewczuk, J. Piechnik; współpraca: P. Górkiewicz, Włodzimierz Nagły - III nagroda równorzędna
1972 - SARP nr 480 - na projekt koncepcyjny urbanistyczno-architektoniczny dzielnicy Fordon Brdy-Ujście w Bydgoszczy - współautorzy: Krzysztof Lenartowicz, W. Seruga; współpraca Zofia Brzykczyk-Lenartowicz, Iwona Doening-Deńko, Małgorzata Buratyńska-Seruga - wyróżnienie II stopnia równorzędne
1972 - na projekt siedziby Narodowej Partii TANU w Dar Es Salaam w Tanzanii - współautor - K. Lenartowicz; współpraca: Z. Brzykczyk, Marek Dunikowski, Małgorzata Mazurkiewicz, W. Nagły, Jan Okowiński, Anna Sekuła, Anna Szafran - wyróżnienie honorowe
1972 - SARP nr 487 - na opracowanie koncepcji zagospodarowania przestrzennego „Kępy Potockiej” w Warszawie – współautor K. Lenartowicz; współpraca: W. Nagły, Andrzej Ogorzałek, A. Sekuła - wyróżnienie II stopnia równorzędne
1973 - na projekt koncepcyjny zagospodarowania przestrzennego Centralnego Ośrodka Usługowo-Dyspozycyjnego Wschodniego Rejonu GOP - współautor K. Lenartowicz; współpraca: Łucja Saduś, Anna Gąsienica-Samek, Tomasz Małysa - wyróżnienie II stopnia równorzędne
1973 - SARP nr 510 - na opracowanie koncepcji przestrzennej Placu Jedności Narodu i Pomnik Odrodzenia w Elblągu - współautorzy: K. Lenartowicz, Jan Kosowski (art. rzeźbiarz), Jerzy Nowakowski (art. rzeźbiarz) - wyróżnienie w formie zwrotu kosztów
1973 - na projekt koncepcyjny zespołu budynków ambasady PRL w New Delhi (1973) - współautor W. Cęckiewicz - I nagroda
1974 - SARP nr 535 - na opracowanie koncepcji programowo-przestrzennej i technicznej osiedla przyszłościowego Radzionków w woj. katowickim - współautorzy: W. Cęckiewicz, Hanna Grabowska, Jacek Gyurkovich; współpraca: Andrzej Lorek, Andrzej Ogorzałek - I nagroda równorzędna
1974 - SARP nr 537 - na opracowanie koncepcji programowo-przestrzennej i technicznej osiedla przyszłościowego Zegrze-Rataje w Poznaniu - współautorzy: W. Cęckiewicz, H. Grabowska, J. Gyurkovich, W. Seruga; współpraca: A. Lorek, A. Ogorzałek, Andrzej Gonciarz - II nagroda
1974 - SARP nr 538 - na opracowanie koncepcji programowo-przestrzennej i technicznej osiedla przyszłościowego Chełm-Kowale w Gdańsku - współautorzy: W. Cęckiewicz, H. Grabowska, J. Gyurkovich, W. Seruga; współpraca: A. Wyżykowski, A. Lorek, A. Ogorzałek - III nagroda
1974 - SARP nr 539 - na opracowanie koncepcji programowo-przestrzennej i technicznej osiedla przyszłościowego Glinki w Szczecinie - współautorzy: W. Cęckiewicz, H. Grabowska, J. Gyurkovich, W. Seruga; współpraca: Jan Grabacki, A. Lorek, A. Ogorzałek - II nagroda równorzędna
1974 - SARP nr 541 - na opracowanie koncepcji programowo-przestrzennej i technicznej osiedla przyszłościowego Wieliczka w woj. krakowskim - współautorzy: W. Cęckiewicz, H. Grabowska, J. Gyurkovich, W. Seruga; współpraca: A. Lorek, A. Ogorzałek - III nagroda równorzędna + wyróżnienie specjalne I stopnia zespołu ds. konkursów na przyszłościowe osiedla mieszkaniowe
1975 - na opracowanie projektu koncepcyjnego Wielofunkcyjnego Zespołu Teatralnego wraz z zagospodarowaniem Placu Wolności we Wrocławiu - współautorzy: K. Lenartowicz, Andrzej Wojda; współpraca Maciej Złowodzki + zespół - II nagroda
1978 - SARP nr 611 - na projekt koncepcyjny Centrum Dzielnicy Nowa Huta w Krakowie - współautorzy: A. Ogorzałek, Jacek Pencakowski, Jerzy Wojciech Wollak, Wojciech Miecznikowski; współpraca: Katarzyna Karakiewicz-Ogorzałek, Katarzyna Pencakowska, Maciej Ogorzałek - III nagroda równorzędna
1987 - na projekt Navy Academy, Wyższa Uczelnia Marynarki w Bombaju, Indie - dwuetapowy - współautor I etap R. Kothari; współautorzy II etap: R. Kothari, J. Duliński, R. Kuzianik, P. Wróbel - II nagroda równorzędna
1988 - na Port Lotniczy w Krakowie-Balicach - współautorzy: J. Duliński, D. Gruszka, P. Wróbel - I nagroda
1989 - na projekt rehabilitacji miasta Milwaukee, Wisconsin, USA (1989) - współautorzy: A. Franta, A. Palej, G. Skalska - wyróżnienie honorowe
1992 - na projekt portu lotniczego cargo "Smyrna Airport" w Stanie Tennessee, USA - współautorzy: S. Dodrill, R. Escarcega, T. Walker - I nagroda równorzędna
2001 - na projekt Auditorim Maximum - zespół sal wykładowych dla Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie - współautor R. Kuzianik; współpraca: Marek Kamiński, Marta Przybylska, Przemysław Skalny, Stanisław Markowski, Małgorzata Deńko - I nagroda
2006 - na opracowanie koncepcji architektoniczno-urbanistycznej siedziby Ośrodka Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka przy ul. Nadwiślańskiej w Krakowie – I nagroda
2008 - na opracowanie koncepcji zagospodarowania funkcjonalno-przestrzennego Ronda Mogilskiego wraz z jego otoczeniem w Krakowie - współautorzy: Borysław Czarakcziew, Sławomir Kogut, Katarzyna Kowalska, Kinga Trąbińska, sMagdalena Dróżdż, Mikołaj Iwańczuk - wyróżnienie I stopnia
2009 - na opracowanie koncepcji architektonicznej "Teatru w Budowie" w Lublinie wraz z koncepcją zagospodarowania Placu Teatralnego, IV nagroda
kalendarium
1948 – zamieszkał w Krakowie
1967 - absolwent Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej
1967-2000 - pracownik Instytutu Urbanistyki i Planowania Przestrzennego Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej
1971 - członek SARP O. Kraków
1977 - Srebrny Krzyż Zasługi
1980 - Srebrna Odznaka SARP
1981-1990 – kierownik Akademickiej Pracowni Architektury Studenckiej Spółdzielni Pracy „Żaczek”
1984 - Medal Czterdziestolecia PRL
1985 - Złota Odznaka SARP
1989 - Złoty Krzyż Zasługi
1990-1993 - dydaktyk w College of Architecture na University of Tennessee w Knoxville - USA
1993 – założyciel firmy Wizja Biuro Architektoniczne (z Glennem Lewisem, od 2000 z Robertem Kuzianikiem)
1994-1997 - wiceprezes SARP
1995-1999 - architekt Miasta Krakowa oraz Dyrektor Wydziału Architektury i Urbanistyki przy Urzędzie Miasta Krakowa
2002-2014 - wiceprzewodniczący Rady Okręgowej MPOIA RP
2004 – wykładowca na Wydziale Architektury i Sztuk Pięknych ASP
2006 - jego biuro nawiązało współpracę z nsMoonStudio
2006-2009 - wiceprzewodniczący ZKSK SARP
2006-2014 - delegat na Zjazd Krajowy IARP
2009-2012 - przewodniczący KSK SARP
2010 - Laureat nagrody im. Stanisława Witkiewicza
2010 - Laureat nagrody im. Jacka Michalskiego
2012 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
2014-2021 - członek Rady Okręgowej MPOIA RP
2016 - Laureat Honorowej Nagrody SARP
źródła:
Architektura & Biznes, miesięcznik