Lotar Dargun

(7 października 1853 Opawa – 29 kwietnia 1893 Kraków)

historyk prawa, ekonomista 

rodzina

syn Fryderyka i Leontyny z domu Ressig

17 września 1887 roku w Tęgoborzu poślubił Celinę Żuk-Skarszewską herbu Nałęcz (1868-1941), mieli córkę Marię

biogram

           Wyjechał do Wiednia, gdzie kształcił się w zakresie filozofii, historii oraz dziejów prawa niemieckiego. Na Uniwersytecie Wiedeńskim uzyskał doktorat z filozofii, a następnie obronił doktorat z prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim. Szerokie horyzonty i bogate przygotowanie naukowe stały się solidnym fundamentem dla jego badań nad prawem porównawczym. Jako pierwszy na świecie włączył do studiów prawniczych etnologię, akcentując jej kluczową rolę w rozumieniu prawa. Otrzymał habilitację (veniam legendi) w dziedzinie prawa niemieckiego i prowadził z tego zakresu wykłady. Z czasem został profesorem zwyczajnym, a także pełnił funkcję dziekana Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego.

            Uznanie w środowisku naukowym – zarówno w Polsce, jak i za granicą – przyniosła mu rozprawa „Mutterrecht und Raubehe und ihre Reste im germanischen Recht und Leben”, do dziś przywoływana w niemieckiej literaturze specjalistycznej. Była to niemieckojęzyczna wersja wcześniejszej publikacji wydanej po polsku pod tytułem „O pokrewieństwie przez same tylko matki u dawnych Germanów”. Autor rozwinął w niej koncepcję rodziny matriarchalnej, dowodząc, że u zarania dziejów to wyłącznie więzi wywodzone od matki stanowiły fundament organizacji rodzinnej.

            Równolegle prowadził badania nad kształtowaniem się prawa własności, posługując się metodą porównawczą i sięgając do ustaleń etnologii oraz socjologii. Wyniki tych studiów przedstawił między innymi w pracach „O początkach prawa spadkowego” oraz rozprawie „O pierwotnych formach własności”, a także w jej niemieckiej wersji pt. „Ursprung und Entwicklungsgeschichte des Eigenthums”.

          Zajmował się również analizą oddziaływania prawa niemieckiego na polskie prawo miejskie – zarówno w sferze cywilnej, jak i karnej. Wskazywał między innymi na przejmowanie przez polskie miasta rozwiązań z „Constitutio Criminalis Carolina” z 1532 roku, co omówił między innymi w pracy „O źródłach prawa miast polskich w wieku XVI”. Jego ustalenia w tym zakresie pozostają ważnym punktem odniesienia także dla współczesnych polskich badań prawniczych.

           Pochowany na cmentarzu Rakowickim.

wybrane prace:

1882 - O pokrewieństwie przez same tylko matki u dawnych Germanów

1883 - Mutterrecht und Raubehe und ihre Reste im germanischen Recht und Leben

1884 – O zabezpieczeniu robotników od wypadków

1885 – O egoizmie i altruizmie w ekonomii społecznej

1887 – O źródłach prawa prawa miast polskich w wieku szesnastym

1888 - O zabezpieczeniu robotników w teorii i w najnowszym ustawodawstwie Austrii i Niemiec

1892 - Mutterrecht und Vaterrecht

kalendarium

1871 - wyjechał na studia do Wiednia

1876 - stopień doktora filozofii Uniwersytetu Wiedeńskiego

1881 - doktorat z prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim

1881 - otrzymał na UJ  stanowisko prywatnego  docenta z zakresu historii prawa niemieckiego

1882-1893 - wykładał historię państwa i prawa niemieckiego

1888 - mianowany profesorem zwyczajnym

1892-1893 - dziekan Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego

źródła:

Polski Słownik Biograficzny. T. 4: Chwalczewski Jerzy – Dąbrowski Ignacy, Kraków: Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1938, reprint Kraków 1989

Karol Potkański, Naukowa działalność Lotara Darguna, Kraków 1893