Tadeusz Dziurzyński
(26 X 1879 – 7 XI 1962 Kraków)
prawnik
rodzina
syn Jana i Bronisławy z Wormskich
Tadeusz Dziurzyński (1879-1962), przed 1945, źródło: https://slawniprawnicy.mecenasi.pl/tadeusz-dziurzynski.html
26 października 1907 roku poślubił Zofię Stein (1886-1966), mieli syna Witolda
biogram
Należał do grona wybitnych przedstawicieli polskiej nauki prawa w pierwszej połowie XX wieku. Po ukończeniu szkoły średniej podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie szybko dał się poznać jako student o dużych zdolnościach naukowych. Uzyskał stopień doktora praw, a następnie – po przedstawieniu rozprawy habilitacyjnej – uzyskał prawo wykładania jako samodzielny pracownik naukowy.
Z czasem został mianowany profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Specjalizował się w prawie handlowym, ze szczególnym uwzględnieniem prawa wekslowego i czekowego. Kierował seminarium z zakresu prawa handlowego i wekslowego, kształcąc liczne grono przyszłych prawników i sędziów. Jego wykłady cechowały się klarownością wywodu oraz umiejętnością łączenia teorii z praktyką gospodarczą.
Był również członkiem Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej, uczestnicząc w pracach nad unifikacją i modernizacją polskiego ustawodawstwa w okresie międzywojennym. Pełnił funkcję dziekana Wydziału Prawa UJ, a następnie został prorektorem uczelni, angażując się w sprawy organizacyjne i rozwój uniwersytetu.
Tragiczny rozdział jego życia rozpoczął się w listopadzie 1939 roku, gdy w ramach akcji „Sonderaktion Krakau” został aresztowany przez władze niemieckie wraz z innymi profesorami krakowskich uczelni. Był więziony kolejno w Krakowie i Wrocławiu, a następnie osadzony w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen. Po zwolnieniu z obozu powrócił do działalności dydaktycznej w warunkach konspiracyjnych, uczestnicząc w tajnym nauczaniu Akademii Handlowej. Egzaminował studentów z prawa handlowego, wekslowego i czekowego, podtrzymując ciągłość edukacji prawniczej mimo okupacyjnych realiów.
Po zakończeniu wojny powrócił do pracy akademickiej na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie wykładał prawo handlowe i cywilne, zwłaszcza dla studentów pierwszego roku. Został formalnie przywrócony do pracy na uczelni i ponownie włączył się w odbudowę środowiska naukowego.
Był współautorem jednego z najbardziej cenionych komentarzy do kodeksu handlowego, który przez lata stanowił podstawowe opracowanie dla praktyków i teoretyków prawa gospodarczego. Jego dorobek naukowy oraz działalność dydaktyczna przyczyniły się do ukształtowania powojennego pokolenia prawników specjalizujących się w prawie handlowym. Zapisał się w historii polskiej nauki jako uczony łączący wysokie kompetencje merytoryczne z odpowiedzialnością obywatelską i wiernością uniwersyteckiej misji, nawet w najtrudniejszych czasach okupacji.
Pochowany na cmentarzu Rakowickim (Kwatera Gd południowa, grobowiec 19).
wybrane prace:
1936 – współautor komentarzy do prawa handlowego
kalendarium
1906 – doktor praw
1912 – uzyskał habilitację
1919 - profesor nadzwyczajny UJ
1920 – profesor zwyczajny prawa handlowego i wekslowego
1922-1923, 1928-1929 i 1932-1933 – dziekan Wydziału Prawa
1929-1939 - kierował seminarium z dziedziny prawa handlowego i wekslowego w UJ
1938-1939 - prorektor
1939 XI 6 - aresztowany w Sonderaktion Krakau
1939 XI – 1940 II - więziony w Krakowie, Wrocławiu i obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen
1957 I 25 - przywrócony do pracy na UJ
źródła:
Stanisław Łoza, Czy wiesz kto to jest?, Warszawa 1938
"Alma Mater", numer specjalny, 188, wyd. 2016
"Szlakiem pamięci. Groby profesorów UJ na Cmentarzu Rakowickim", wyd. Dziennik Polski, Listopad, Kraków 2010
Małgorzata Przeniosło, Marek Przeniosło, Słownik biograficzny profesorów Drugiej Rzeczypospolitej, Kielce 2022