Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Golddrop
Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Adam Jerzy Czartoryski

(14 I 1770 Warszawa – 15 VII 1861 Montfermeil, Francja)

polityk, dyplomata, senator, mecenas literatury i sztuki

rodzina

książę, syn Adama Kazimierza Joachima (1734 Gdańsk – 1823 Sieniawa), członek Sejmu Wielkiego, generał lejtnant wojska litewskiego, kawaler orderu Orła Białego, i Izabeli Elżbiety z Flemmingów (1745 Warszawa – 1835 Sieniawa)

rodzeństwo: Aleksander Jerzy (1762 – 1763); Zofia Maria (1763); Teresa (1765 – 1780); Maria Anna (1768 – 1854), mąż Fryderyk Ludwik Wirtemberski (1756 – 1817); Konstanty Adam Aleksander (1773 – 1860), żona 1. Aniela Radziwiłł, 2. Maria Dzierżanowska; Zofia (1778 – 1837), mąż Stanisław Kostka Franciszek Zamoyski; Gabriela (1780 - 1780)

poślubił: Anna Zofia księżna Sapieha – Kodeńska herbu Lis (1798 – 1864), córka Aleksandra Antoniego Sapiehy, adiutanta cesarza Napoleona I i Anny Jadwigi Zamoyskiej

dzieci: Witold (1822 Puławy – 1865 Algier), poślubił Marię Cecylię Grocholską; Leon (1825 – 1827); Władysław (1828 Warszawa – 1894 Boulogne-sur-Seine), fundator Muzeum Czartoryskich w Krakowie, żona 1. Maria Amparo Munozde Rianzares, 2. Małgorzata Adelajda Bourbon-Orleańska; Izabela Elżbieta (1830 – 1899), mąż Jan Kanty hrabia Działyński (1829 – 1880); Elżbieta Maria Teresa

biogram

           Urodzony w związku małżeńskim księcia Adama Kazimierza Czartoryskiego i Izabeli, ale jego prawdziwym ojcem był Nikołaj Repnin, poseł rosyjski w Warszawie i kochanek Izabeli Czartoryskiej.

           Otrzymał staranne wykształcenie domowe, które pogłębiał za granicą. Podróżował do krajów zachodnioeuropejskich i poznawał funkcjonowanie samorządu, parlamentu i manufaktur. Po II rozbiorze Polski służył w Petersburgu (między innymi był adiutantem wielkiego księcia Aleksandra) co pomogło rodzinie odzyskać zasekwestrowane przez Rosję majątki. Został bliskim współpracownikiem cara Aleksandra I w zakresie spraw polskich.

           Był przeciwnikiem powstania listopadowego, ale po jego wybuchu włączył się natychmiast do jego kierownictwa, stanął na czele Rządu Narodowego. Po obaleniu rządu wyjechał do Anglii, a następnie osiadł w Paryżu, jego siedzibą był Hotel Lambert. Stał się przywódcą obozu konserwatywno–liberalnego Wielkiej Emigracji, popularyzował sprawę polską wśród polityków, dyplomatów i w opinii publicznej wielu krajów, patronował licznym inicjatywom związanym z narodową kulturą, skupił większość twórców kultury działających na emigracji. Był prezesem Towarzystwa Historyczno-Literackiego i współzałożycielem Biblioteki Polskiej w Paryżu.

           Największe nadzieje w odzyskaniu przez Polskę niepodległości widział w konflikcie zbrojnym państw zachodnich z Rosją. Był gorącym zwolennikiem niepodległościowych ruchów społecznych w Europie w okresie Wiosny Ludów. Zabiegał o utworzenie polskich formacji wojskowych w wojnie krymskiej. Był autorem wielu pism politycznych, rozpraw, wierszy i poematów.

wybrane publikacje:

1840 - Bard polski

1904 - Pamiętniki ks. Adama Czartoryskiego i korespondencya jego z cesarzem Aleksandrem I T. 1

1905 - Pamiętniki ks. Adama Czartoryskiego i korespondencya jego z cesarzem Aleksandrem I T. 2

Pamiętniki i memoriały polityczne 1776-1809

kalendarium

1786 – 1788, 1789 – 1791 i 1792 – 1794 – odbył podróże do krajów zachodnich

1787 – wraz z S. Piattolim opracował projekt działań politycznych Familii, związanych z przygotowaniami do Sejmu Czteroletniego

1792 – w wojnie przeciw Rosji uczestniczył w kampanii litewskiej (otrzymał Krzyż Virtuti Militari)

1795 – rozpoczął służbę w Petersburgu

1799 – został wysłany jako ambasador rosyjski przy królu sardyńskim Karolu Emanuelu IV

1801 – wrócił do Petersburga

1802 – został mianowany członkiem Komisji Szkół

1803 – został członkiem Komisji Szkół Wojskowych oraz kuratorem wileńskim

1804 – został zastępcą ministra spraw zagranicznych

1805 – został członkiem Senatu i Rady Państwa

1806 – 1807 – w czasie wojny przygotowywał w Wilnie proklamowanie Aleksandra I królem Polski

1817 IX 25 – poślubił w Radzyniu Annę Zofię

1831 I 30 – stanął na czele Rządu Narodowego

1831 IX – wyjechał z Królestwa Polskiego do Anglii

1833 – osiadł w Paryżu

1834 – jego siedzibą został Hotel Lambert

1853 – 1854 – podczas wojny krymskiej zabiegał o utworzenie wojska polskiego

1856 – po pokoju paryskim wycofał się z czynnej polityki

1858 – stopniowo przekazywał synowi Władysławowi kierowanie Hotelem Lambert

1858 – odwiedził Gołuchów

1865 VIII – trumny ze szczątkami księcia oraz jego żony zostały przewiezione do Sieniawy na Podkarpaciu i złożone w rodowej krypcie

czytaj więcej …

 

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

Dodatkowe informacje