Franciszek Cyrus

Franciscus Cirus, Czyrus

(? – 13 lipca 1678 Kraków)

kupiec sukienny, burmistrz 

rodzina

z rodziny Cyrusów

syn Samuela, ławnika Sadu Wyższego Prawa Magdeburskiego na Zamku Krakowskim, wnuk Sebastiana

biogram

            Był kupcem sukiennym wywodzącym się z jednej z bardziej znaczących krakowskich rodzin mieszczańskich – Cyrusów, których przedstawiciele przez kilka pokoleń obejmowali ważne stanowiska w strukturach miejskich i sądowych. Należał do trzeciego pokolenia tej linii: jego dziadkiem był Sebastian, prefekt spichlerzy miejskich i wójt Sądu Wyższego Prawa Magdeburskiego na Zamku Krakowskim, ojcem zaś Samuel, ławnik tego samego sądu. Był również bratankiem rajcy Jana.

           Jego droga urzędnicza była wyjątkowo długa, bo trwała niemal pół wieku. Rozpoczął ją od zasiadania w ławie miejskiej, po czym przeszedł do Sądu Wyższego Prawa Magdeburskiego na Zamku Krakowskim – najpierw jako ławnik, a następnie jako wójt tego sądu. Został powołany do rady miejskiej, obejmując miejsce po zmarłym rajcy Janie Mazurkowicu. W kolejnych latach wielokrotnie powierzano mu obowiązki w radzie urzędującej: aż dwadzieścia dwa razy wchodził w jej skład, a zgodnie z kolejnością urzędowania na przemian z innymi rajcami pełnił także funkcję burmistrza, co świadczy o dużej aktywności w życiu publicznym miasta.

            Następnie aż do śmierci łączył rajcostwo z urzędem krakowskiego wójta sądowego. Taka kumulacja stanowisk była sytuacją nietypową i wymagała królewskiego potwierdzenia. W związku z pełnieniem funkcji w ławie sądowej popadł w spór o pierwszeństwo z Janem Pernusem, ówczesnym starszym ławnikiem: chodziło o to, czy jako wójt powinien ustępować seniorowi ławy, czy też – ze względu na godność rajcy – przysługuje mu pierwszeństwo. Sprawę rozstrzygnął król, przyznając mu pierwszeństwo, ale jednocześnie zakazując w przyszłości łączenia urzędu rajcy z wójtostwem.

           Był także zamożnym właścicielem nieruchomości – należała do niego kamienica przy ul. Floriańskiej 12. W życiu prywatnym związał się z kręgiem krakowskiego patrycjatu również przez małżeństwo: poślubił Agnieszkę, córkę rajcy Abrahama Ronenberga.

kalendarium

1631–1633 – ławnik miejski

1633 - ławnik Sądu Wyższego Prawa Magdeburskiego na Zamku Krakowskim

1633-1642 – wójt tego Sądu

1642-1678 – rajca krakowski

1642, 1646-1648, 1650-1651, 1654, 1660, 1662, 1664, 1666, 1668-1678 – burmistrz

1654 – krakowski wójt sądowy

1666 – król dał mu pierwszeństwo w zasiadaniu w ławie

źródła:

Poczet sołtysów, wójtów, burmistrzów i prezydentów miasta Krakowa (1228-2010), Kraków 2010

Adam Chmiel, Herby Cyrusów, mieszczan krakowskich, [w:] Rocznik Krakowski, t. 1, Kraków 1898