Marian Ciećkiewicz
(5 sierpnia 1893 Cieszanów – 18 stycznia 1999 Kraków)
lekarz, działacz społeczny
rodzina
syn Jakuba i Anny
poślubił Annę, dzieci: Jan (ur. 1937 V 21), lekarz
biogram
Naukę rozpoczął w gimnazjum w Jarosławiu, maturę zdał w Rzeszowie, po czym rozpoczął studia medyczne na UJ.
Zapisał się do drużyn strzeleckich, po wybuchu wojny wstąpił do Legionu Wschodniego tworzonego we Lwowie. Wziął udział w I wojnie światowej, po rozwiązaniu Legionu Wschodniego trafił do służby sanitarnej 90. Jarosławskiego Pułku Piechoty w Nowym Sączu, awansował jako medyk i wraz z pułkiem znalazł się na Węgrzech, w Szombathely, gdzie stacjonowała kadra pułkowa. Jako żołnierz wcielony do armii austriackiej brał udział w walkach na froncie bałkańskim, w wojnach z Serbią, Czarnogórą i na froncie włoskim. Ranny trafił do szpitala garnizonowego w Krakowie, przy ulicy Kopernika. Po powrocie do zdrowia zdawał egzaminy medyczne („rigorosum") i zaliczył kolejne semestry na uczelni.
Wziął udział w bitwie o Lwów, przeniesiony do Krakowa dostał przydział do Strzelców Podhalańskich, jako oficer sanitarny w stopniu porucznika. Powołany do działań w rejonie Warszawy, znalazł się w V Armii gen. Władysława Sikorskiego. Został dowódcą stacji zbornej rannych. Po Bitwie Warszawskiej dostał polecenie zorganizowania pociągu sanitarnego, przy warsztatach kolejowych Warszawa-Praga, którego został komendantem.
Po wojnie wrócił do Krakowa, poślubił swoją ukochaną Annę i dokończył studia medyczne. Otrzymał asystenturę w Katedrze Medycyny Sądowej u prof. Leona Wachholza, poznał tam też profesora Jana Olbrychta. Przyjął posadę lekarza więziennego „u św. Michała", został zwolniony, gdy zgłosił, że więźniowie komuniści są torturowani, a na przesłuchaniach zgniata się im palce włożywszy między nie ołówki. Został lekarzem Kasy Chorych, potem Ubezpieczalni Społecznej i biegłym sądowym, do wybuchu wojny był radnym Krakowa. Zarabiał na tyle dobrze, że kilka lat przed wojną zbudował dom.
Był dumny z systemu ubezpieczeń, który także współtworzył. Każdy, kto opłacał składki, otrzymywał w zamian bezpłatnie pełny pakiet usług medycznych: opiekę domową, badania, szpital, aptekę i sanatorium. Po oddaniu do użytku gmachu Ubezpieczalni Społecznej z przychodniami przy ulicy Batorego 3, pracował jako lekarz konsulent i zastępca lekarza naczelnego. Zainicjował też budowę Szpitala im. G. Narutowicza, miał także swój udział w budowie Instytutu Reumatologii na alei Focha.
Rozpoczął równolegle pracę w samorządzie lekarskim, u boku znanego mu prof. Jana Olbrychta, który został prezesem Izby IV kadencji. Został sekretarzem w Zarządzie Izby Lekarskiej Krakowskiej, która liczyła wtedy 1958 lekarzy. Był członkiem Naczelnej Izby Lekarskiej, brał udział w zagranicznych kongresach, pisał habilitację na temat ubezpieczeń chorobowych.
Po wybuchu wojny znalazł się w Zbarażu, gdzie organizowano bazę szpitalną dalekiego zaplecza. Tam zastał prof. Olbrychta (w stopniu majora), z którym w klasztorze oo. Bernardynów mieli zorganizować szpital. Po wkroczeniu Armii Czerwonej zaczął symulować, że jest chory na czerwonkę, dzięki czemu uniknął obozu w Starobielsku. Został umieszczony w szpitalu w Tarnopolu, z którego uciekł, przeszedł przez most na Sanie oddzielający stronę rosyjską od niemieckiej, a potem, już z rodzinnego Cieszanowa, dotarł do Krakowa.
Przejął z rąk dr Zofii Trzebickiej obowiązki naczelnego lekarza Ubezpieczalni Społecznej, rozpoczął także działalność w Izbie, w której zajął się przede wszystkim Kasą Pożyczkowo-Zapomogową. Komisarzem niemieckim w Ubezpieczalni, został Austriak z Wiednia, Franz Schmidt, którego znał z przedwojennego kongresu lekarskiego. Dzięki niemu, wbrew zaleceniom niemieckiego lekarza naczelnego, angażował do pracy w Ubezpieczalni lekarzy specjalistów usuniętych z klinik nie tylko krakowskich, ale i przybyłych ze Śląska, Pomorza, Poznańskiego oraz do pewnego okresu nawet kilku Żydów pod pozorem zagrożenia epidemicznego, czego Niemcy panicznie się bali.
Po wojnie został sekretarzem w Izbie Lekarskiej, pracował także jako lekarz naczelny Ubezpieczalni, a na fali odwilży po październikowej w roku 1956 został na kilka lat naczelnikiem Wojewódzkiego Wydziału Zdrowia i Opieki Społecznej, a następnie kierował Wojewódzką Poradnią Specjalistyczną. Aktywnie pracował w Towarzystwie Lekarskim, był biegłym w Sądzie Pracy i w Sądzie Konsystorskim Kurii, był też lekarzem konsultantem do spraw uzdrowisk i balneologii. Działał społecznie w PCK, Izbie Lekarskiej i Towarzystwie Lekarskim Krakowskim. Był członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Lekarskiego i Towarzystwa Internistów Polskich. Odznaczony został między innymi medalem Polska Swemu Obrońcy, Krzyżem Legionowym, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Papieskim Orderem św. Sylwestra., Złotym Krzyżom PCK.
Pochowany na Cmentarzu Salwatorskim.
wybrane publikacje:
1948 - Plan Beveridge’a a ubezpieczenia społeczne w Polsce
kalendarium
1912 – rozpoczął studia medyczne na UJ
1914 VIII 3 – zgłosił się do Legionów
1914 VIII 21 – chory na czerwonkę dotarł do Lwowa do Legionu Wschodniego
1914 IX 23 – po rozwiązaniu Legionu znalazł się w Nowym Sączu i jako medyk trafił do 90 jarosławskiego pułku piechoty
1916 I – otrzymał postrzał
1916 – późną jesienią znalazł się w Rumunii z batalionem X Górskiej Brygady Austriackiej
1920 – przeniesiony do Krakowa jako oficer sanitarny w stopniu porucznika
1922 – poślubił w Krakowie Annę
1922 – uzyskał dyplom lekarza
1932 – rozpoczął pracę w samorządzie lekarskim
1934–1939 – pełnił obowiązki zastępcy naczelnego lekarza Ubezpieczalni Społecznej
1935–1939 – sekretarz w Zarządzie Izby Lekarskiej w Krakowie
1939 II 22 – wybrany ławnikiem z ramienia Obozu Zjednoczenia Narodowego
1939 IX – znalazł się w Zbarażu, gdzie organizował bazę szpitalną
1939 X – powrócił do Krakowa
1939 X 14 – 1941 VIII 8 – pełnił obowiązki naczelnego lekarza krakowskiej Ubezpieczalni Społecznej
1939 XI 7 i 8 – na prośbę prezesa PCK, Zygmunta Klemensiewicza, odwiedził w siedzibie gestapo na ulicy Pomorskiej profesorów aresztowanych w Sonderaktion Krakau
1956 – kierował Wojewódzkim Wydziałem Zdrowia
1993 – zakończył pracę jako biegły Sądu Pracy i Sądu Kurii Metropolitalnej
źródła:
Barbara Kaczkowska, Wspomnienia dr Jana Ciećkiewicza, Galicyjska Gazeta Lekarska, nr 2 (127), 3 (128), 4 (129), 2012
Wspomnienia Jakuba Ciećkiewicza, Dziennik Polski, Kraków 1997