Jan Andrzej Ciałowicz

(5 lutego 1895 Rymanów – 3 października 1967 Kraków)

wojskowy, historyk wojskowości 

rodzina

syn Adolfa (1863-1919), leśniczy, zarządca dóbr, i Marii z domu Tomkiewicz Jan Ciałowicz (1895-1967)

żona Janina z domu Rolecka (1900-1966), mieli syna Andrzeja Jana (1924-2017) 

biogram

           Ukończył Gimnazjum w Sanoku, po złożeniu matury odbył służbę w cesarskiej i królewskiej Armii, w charakterze jednorocznego ochotnika. Studiował w Akademii Górniczej w Loeben.
          Wstąpił do formowanego we Lwowie Legionu Wschodniego, a po likwidacji legionu wcielony został do c. i k. Armii, i w jej szeregach walczył na wojnie. Przyjęty został do Wojska Polskiego, wojnę z bolszewikami odbył w składzie 5 Lwowskiego Pułku Artylerii Polowej.

           Rozpoczął studia w Wojennej Szkole Sztabu Generalnego, po skierowaniu na front celem odbycia praktyki sztabowej, został przydzielony do sztabu 9 Dywizji Piechoty dowodzonej przez generała Władysława Sikorskiego, bierze udział w walkach tej dywizji przeciwko Budionnemu na Wołyniu. Po ukończeniu Wyższej Szkoły Wojennej, otrzymał tytuł oficera Sztabu Generalnego i przydział na poprzednio zajmowane stanowisko szefa sztabu (DP w Siedlcach).Dowódca artylerii obrony Warszawy w kampanii wrześniowej, po kapitulacji przebywał w obozach jenieckich. W oflagu II C Woldenberg był przez większą część istnienia obozu przewodniczącym Komisji Kulturalno-Oświatowej - najważniejszej instytucji obozowej, z uwagi na zasięg jej działania, funkcje i praktyczne znaczenie dla większości jeńców.

          Po wojnie zajmował się ochroną zabytków na Śląsku.

           Odznaczony między innymi Złotym i Srebrnym Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari, złotym Krzyżem Zasługi, czterokrotnie Krzyżem Walecznych, Medalem Międzysojuszniczym (Mededaille Interalliee).
          W Krakowie podjął pracę naukową i uzyskał na UJ doktorat nauk humanistycznych. Badacz oraz popularyzator historii wojskowości. Autor opracowań poświęconych historii wojskowości okresu wojen napoleońskich i polskich powstań narodowych oraz niedokończonej biografii generała Władysława Sikorskiego. Był Członkiem Komisji Historycznej Oddziału PAN w Krakowie oraz Polskiego Towarzystwa Historycznego.

           Pochowany na cmentarzu Rakowickim (kwatera Tdelta, rząd południowy, miejsce przedostatnie).

wybrane publikacje:

1925 - Manewr na Mozyrz i Kalinkowicze: 4.III-12.III 1920 r

1930 – Rozwój sprzętu artyleryjskiego 1914-1929

1937 – Rola artylerii w nowoczesnej walce

1938 – Artyleria w natarciu na pozycję umocnioną

1970 - Polsko-francuski sojusz wojskowy 1921-1939

1971 - Od Kościuszki do Sikorskiego

kalendarium

1910-1913 – należał do organizacji niepodległościowej „Promień”

1912 IX – 1914 IX – udział w ćwiczeniach i zajęciach Drużyny Strzeleckiej w Sanoku

1913 – ukończył Gimnazjum Męskie im. Królowej Zofii w Sanoku

1913-1914 – studiował rolnictwo

1914 VIII – wstąpił do formowanego we Lwowie Legionu Wschodniego

1914 IX 13 – 1918 XI 1 – w armii austriacko-węgierskiej

1914 IX – po likwidacji Legionu wcielony do c. i k. Armii

1915 IV – ukończył oficerską szkołę artylerii

1915 V – 1918 V – na froncie rosyjskim i rumuńskim

1916 – mianowany podporucznikiem

1918 – porucznik

1918 XI – rozpoczął służbę w Wojsku Polskim

1919 IX – z ramienia Naczelnego Dowództwa prowadzi rokowania z Petlurą w Kamieńcu Podolskim

1920 I 2 – rozpoczął studia w Wojennej Szkole Sztabu Generalnego

1920 IV – skierowany na front poleski

1920 VIII 26 – szef sztabu 9 DP

1921 I – IX – kontynuował naukę w Wyższej Szkole Wojennej

1921-1925 – szef sztabu 9 DP

1921 – Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari

1924 – major

1925-1926 – dowódca II dywizjonu 9 pułku artylerii ciężkiej

1925 VI 23 – odznaczony Krzyżem Kawalerskim Legii Honorowej <br

1926-1928 – oficer sztabu Inspektora Armii w Generalnym Inspektoracie Sił Zbrojnych

1928 i 1947 – Złoty Krzyż Zasługi
1928-1932 – wykładowca taktyki artylerii Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie

1932 – jesienią przeniesiony do 13 Pułku Artylerii Lekkiej w Równem na stanowisko dowódcy dywizjonu

1937 V – wyznaczony na stanowisko I oficera sztabu generała do prac artyleryjskich przy Generalnym Inspektorze Sił Zbrojnych, gen. brygady Stanisława Millera

1939 VIII – objął stanowisko dowódcy artylerii dywizyjnej 5 DP
1939 IX – dowódca artylerii Odcinka „Wschód” Obrony Warszawy

1942-1945 – przewodniczący Komisji Kulturalno-Oświatowej w Oflagu IIC Woldenberg

1945 – konserwator zabytków na Śląsku
1951 – zamieszkał w Krakowie

źródła:

Słownik biograficzny historii Polski, Ossolineum, Wrocław 2005

Marian Krwawicz, Płk dypl. dr Jan Ciałowicz 1895-1967, „Wojskowy Przegląd Historyczny”, Warszawa 1967, nr 4 (44)

Marian Zgórniak, Jan Ciałowicz (5 II 1895 – 3 X 1967), „Studia Historyczne”, R. 11, 1968, z. 3

Kwestionariusz z dn. 27 marca 1934 roku, przy wniosku na odznaczenie orderem Virtuti Militari