Rodzina Cellari
włoscy kupcy, rodzina krakowskich kupców i rajców
Pochodzili z Mediolanu, twierdzili, że wywodzą się z rodu włoskich hrabiów Viscontich. Zajmowali się handlem towarami jedwabnymi i aksamitnymi. Przybyli do Krakowa w połowie XVI wieku, do połowy XVII wieku należeli do jednej z najbogatszych i mających największe wpływy rodzin mieszczańskich.
Z czasem jej przedstawiciele za zasługi dla Polski otrzymywali od królów polskie szlachectwo, jednak rodzina związana była przez prawie wiek z mieszczańskim Krakowem. Mieli własną marmurową ławkę w kościele Mariackim, a potem swój rodzinny grobowiec. Posiadali własny herb, zachowany na nagrobku w kościele Mariackim oraz na dokumencie włożonym w 1611 roku do gałki w wieży ratusza. Tarcza herbowa jest podzielona poziomo – u góry orzeł z rozpostartymi skrzydłami, u dołu trzy litery „C”.
Krakowska linia Cellarich wywodzi się od Jana, kupca mediolańskiego, przebywającego w Krakowie jedynie podczas podróży handlowych. Jego synami byli Paweł (starszy) i Andrzej (starszy), kupcy, którzy handlowali towarem bławatnym, jedwabiami, aksamitem i suknem oraz Jan Ambroży, złotnik i kupiec mediolański.
Synami Andrzeja (starszego) byli Andrzej (młodszy) i Paweł (młodszy), rajcy krakowscy. Synami Pawła (starszego) byli Jan Paweł, wojskowy i Andrzej (junior), pan na Lublińcu i Radzionkowie. Obydwaj uzyskali najbardziej zaszczytne tytuły dla rodzin Cellarich: bracia otrzymali tytuł hrabiów czeskich z przydomkiem Grundig, używali tytułu hrabiego na Lublińcu i Radzionkowie, a król Jan Kazimierz w uznaniu zasług wojennych nadał im indygenat polski.
Rodzina posiadała liczne dobra, między innymi kamienice w Rynku Głównym (kamienice Pod Obrazem, Pod Jagnięciem), przy ulicy Gołębiej, przy ulicy Poselskiej, przy ulicy Floriańskiej, przy ulicy Św. Anny, na rogu ulic św. Michała i Kanoniczej (obecnie ulica Senacka 6), na ulicy Wiślnej (obecnie kamienica nr 5), folwarki i dawny dwór Betmanów na Prądniku Czerwonym. Wzmiankowani także jako właściciele ogrodów na przedmieściu Kawiory, dom z ogrodem na Krupnikach, ogród na Kleparzu, licznych wsi, między innymi Biurkowa, Wysocic, Sudołu, Olszy, mieli magazyn w Lublinie, prowadzili handel we Wrocławiu. Posiadali także dobra na Śląsku, kamienicę w Rynku we Lwowie.
W końcu XVI wieku wybudowali renesansową rezydencję (dwór ten zniszczyli Szwedzi w czasie „potopu”) na Prądniku (zwanym Cellarowskim, obecnie Prądnik Czerwony), w którym przyjmowali Władysława IV Wazę, a podczas oblężenia Krakowa, miał tu swoją kwaterę Jan II Kazimierz.
Ich imieniem nazwano ulicę w III dzielnicy Prądnik Czerwony, biegnącą od ulicy Wileńskiej do brzegów Prądnika – Białuchy.
Za K. Follprecht:
Jak piszą Marian Friedberg i Tadeusz Nowak w biogramie Jana Pawła Cellari „...jest on jednym z najszlachetniejszych okazów owego typu cudzoziemców, którzy, wrósłszy w przybraną ojczyznę, nie wahali się poświęcić całego życia na jej usługi...”. Myślę, że słowa te charakteryzują postawę wszystkich przedstawicieli krakowskiej rodziny Cellarich.
źródła:
Kamila Follprecht, Przyczynki do dziejów krakowskiej rodziny Cellarich, [w:] Krakowski Rocznik Archiwalny, t. 5, Kraków 1999
Jan Ptaśnik, Z dziejów kultury włoskiego Krakowa, [w:] Rocznik Krakowski t. IX, Kraków 1907
Stanisław Tomkowicz, Włosi kupcy w Krakowie w XVII i XVIII wieku, [w:] Rocznik Krakowski t. III, Kraków 1900
Stanisław Kutrzeba, Jan Ptaśnik, Dzieje handlu i kupiectwa krakowskiego, [w:] Rocznik Krakowski t. XIV, Kraków 1912
Jan Adamczewski, Mała encyklopedia Krakowa, 1996 Kraków
Teresa Stanisławska-Adamczewska, Jan Adamczewski, Kraków, ulica imienia …, Kraków 2000
Tomy – Poczet krakowski
Janina Bieniarzówna, Jan M. Małecki, Dzieje Krakowa, t. 2, Kraków 1984
Michał Rożek, Przewodnik po zabytkach i kulturze Krakowa, Warszawa-Kraków 1997
Polska Encyklopedia Szlachecka, t. 1, Warszawa 1935