Stanisław Cekiera

Cedrowicz, Wąchała

(27 stycznia lub 27 września 1902 Nowa Góra koło Chrzanowa – po 5 listopada 1943 Kraków)

działacz polityczny, krawiec 

rodzina

syn kowala, miał liczne rodzeństwo

biogram

           Po odbyciu służby wojskowej zamieszkał w Krakowie przy ulicy Zamoyskiego. Pracował jako krawiec w różnych firmach krakowskich, między innymi w fabryce „Spectrum”. Został członkiem PPS, gdzie pełnił funkcję sekretarza w Podgórzu, był sekretarzem Związku Robotników Przemysłu Spożywczego, radnym z ramienia Socjalistycznej Listy Robotniczej, następnie z listy PPS i Klasowych Związków Zawodowych.

           Przed wojną był współorganizatorem strajków robotniczych, między innymi strajku okupacyjnego w Polsko-Szwajcarskiej Fabryce Czekolady „Suchard”. Był zwolennikiem ścisłej współpracy z komunistami, represjonowanym przez władze.

           Po kampanii wrześniowej 1939 działał w konspiracyjnej Gwardii Ludowej PPS-Wolność, Równość, Niepodległość. Dostarczał materiały dla tajnej montowni broni i amunicji. Aresztowany przez gestapo na Placu Wolnica (miał przy sobie paczkę konspiracyjnych gazetek), zginął w nieznanych okolicznościach (prawdopodobnie popełnił samobójstwo zażywając cyjanek, który zawsze przy sobie nosił).

           Pochowany na Nowym Cmentarzu Podgórskim (kwatera VII-12-16 (pro memoria na grobie rodziny Cyganów)).

kalendarium

1929 – wstąpił do PPS

1933 – wszedł do egzekutywy Okręgowego Komitetu Robotniczego (OKR) PPS

1933 XII 10 – wybrany do Rady Miasta Krakowa

1933–1938 – radny z ramienia Socjalistycznej Listy Robotniczej

1934 I – ponownie wszedł do OKR PPS

1934-1935 – sekretarz Komitetu Dzielnicowego PPS Kraków-Podgórze

1935 I – złożył mandat w OKR PPS

1935 VIII – wszedł do Rady Związków Zawodowych

1935 XI – sąd partyjny zawiesił go na pół roku i zakazał wystąpień publicznych

1936 – wybrany na stanowisko zastępcy sekretarza Rady Związków Zawodowych

1936 III – współorganizował strajki krakowskie

1938–1939 – sekretarz Związku Robotników Przemysłu Spożywczego

1938–1939 – radny z listy PPS i Klasowych Związków Zawodowych

1937 VIII 15 - wraz z innymi członkami PPS brał udział w zakłóceniu obchodów „cudu nad Wisłą" zorganizowanych przez Stronnictwo Narodowe

1939 – aresztowany

1939 V 6 - zwolniony z więzienia

1939 IX – uczestnik kampanii wrześniowej

1939 XI – członek konspiracyjnej Polskiej Partii Socjalistycznej

1943 XI 5 – aresztowany przez gestapo

1959–1990 – jego imię nosiła ulica łącząca most Poniatowskiego z ulicą Kalwaryjską

1990 - przywrócono ulicy nazwę Legionów Józefa Piłsudskiego

źródła:

Andrzej Pilch, Dzieje ruchu robotniczego w Krakowskiem 1918-1939, Kraków 1987

red. S. Gawęda, A. Jodłowski, J. Piotrowicz, Wieliczka. Dzieje miasta (do roku 1980), Kraków 1990

Czesław Brzoza, Kraków między wojnami, Kraków 1998