Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Golddrop
Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Tadeusz Kamil Marcjan Żeleński

Boy

(21 XII 1874 Warszawa – 3 VII 1941 Lwów)

lekarz, tłumacz, satyryk, publicysta, krytyk literacki i teatralny

rodzina

herbu Ciołek, syn Władysława i Wandy z Grabowskich

miał dwóch braci:

Edward Narcyz (1878 10 V 1910), urzędnik bankowy

Stanisław Gabriel (21 II 1873 Warszawa – 28 VIII 1914 pod Łukowem), architekt, właściciel Krakowskiego Zakładu Witraży S. G. Żeleński

poślubił Zofię Pareńską (1886 – 1956)

syn Stanisław (23 II 1905 Kraków – 3 XII 1981 Warszawa), aktor filmowy i teatralny

biogram

           Studiował medycynę na UJ, praktykował jako lekarz w Klinice Pediatrycznej UJ, lekarz kolejowy, następnie lekarz wojskowy.

           Związany był z krakowskim środowiskiem Młodej Polski, pisał wiersze i piosenki satyryczne do kabaretu Zielony Balonik, ośmieszające zarówno mieszczańską pruderię, jak i dekadencką pozę cyganerii. Współpracował między innymi z „Czasem", „Ilustrowanym Kurierem Codziennym", „Wiadomościami Literackimi". Młodopolski Kraków utrwalił w szkicach Plotki... plotki i Znaszli ten kraj?... .

           Był autorytetem liberalnej i demokratycznej inteligencji, prowadził głośne kampanie o laicyzację polskiej kultury obyczajowej oraz racjonalizację stosunku do tradycji i literatury narodowej. Został współzałożycielem stacji sztucznego żywienia niemowląt Kropla Mleka (w Szpitalu Św. Łazarza) i pierwszej w Polsce poradni świadomego macierzyństwa.

           W swoim dorobku ma ponad 100 przekładów z literatury francuskiej ("Biblioteka Boya” 1915 - 1935), między innymi Pieśń o Rolandzie, dzieła F. Villona, F. RabeIais'go, Kartezjusza, B. Pascala, Moliera, D. Diderota, Woltera, A. de Musseta, H. Balzaca, Stendhala, A. Jarry'ego, M. Prousta.

           Został wykładowcą literatury francuskiej na Uniwersytecie Lwowskim, zamordowany po zajęciu Lwowa przez Niemców.

           Na kamienicy przy ul. Karmelickiej 6, gdzie mieszkał, znajduje się tablica pamiątkowa, a na Plantach jego popiersie (wykonał E. Krzak 1979).

kalendarium

1892 - 1900 - studiował medycynę na UJ

1901 - 1907 - asystent w Klinice Pediatrycznej UJ

1908 - 1915 - lekarz kolejowy

1915 - 1918 – lekarz wojskowy

1922 - zamieszkał w Warszawie

1931 – został współzałożycielem stacji sztucznego żywienia niemowląt Kropla Mleka (w Szpitalu Św. Łazarza) i pierwszej w Polsce poradni świadomego macierzyństwa

1933 – został członkiem PAL

1939 – został wykładowcą literatury francuskiej na Uniwersytecie Lwowskim

1980 V 26 - na Plantach stanął jego pomnik

czytaj więcej ...

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

Dodatkowe informacje