Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Golddrop
Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Wincenty zwany Kadłubkiem

Wincenty Kadłubek, Mistrz Wincenty

(około 1150 Kargów lub Karwów koło Stopnicy – 8 marca 1223 Jędrzejów)

kronikarz

biskup krakowski, błogosławiony

rodzina

co do jego pochodzenia istnieją sprzeczne informacje:
1. wywodził się ze średniego rycerstwa, z rodu Różyców (pieczętujących się herbem Poraj lub Róża)
2. był synem chłopa o przydomku Kadłub (stąd przydomek Kadłubek)

biogram

           Pierwsze nauki pobierał w szkole Stopnicy i szkole katedralnej w Krakowie, a później studiował w Bolonii (a może w Paryżu?), gdzie jako jeden z pierwszych Polaków uzyskał tytuł magistra, inaczej mistrza (dzisiaj doktora). Został kapelanem i kancelistą na dworze Kazimierza II Sprawiedliwego, następnie prepozytem kolegiaty w Sandomierzu.

           Został pierwszym biskupem krakowskim wybranym przez kapitułę krakowską. Po dziesięciu latach z nieznanych powodów zrzekł się godności biskupiej i resztę życia spędził w klasztorze Cystersów w Jędrzejowie.

           Prowadził żywą działalność fundacyjną, współdziałał z arcybiskupem H. Kietliczem w realizacji reformy Kościoła polskiego, był zwolennikiem reformy gregoriańskiej, doprowadził do reformy statutów kapitulnych oraz przyczynił się do rozwoju kultu św. Stanisława.
Przypisuje mu się sprowadzenie do Polski relikwii świętego Floriana męczennika, który wcześniej był w ogóle w Polsce nieznany.
Na polecenie Kazimierza II Sprawiedliwego spisał kronikę, „Chronica Polonorum”, napisaną w języku łacińskim, składającą się z 4 ksiąg, której data powstania nie jest ustalona. Trzy księgi dotyczące najdawniejszych dziejów Polski mają formę dialogu, ostatnia opisuje panowanie Mieszka III Starego i Kazimierza II Sprawiedliwego do 1202. Relacja historyczna przeplatana jest sentencjami, bajkami i przypowieściami umoralniającymi (częściowo wierszem).
Ze względu na kunsztowny styl, bogaty język, polityczno-moralistyczne komentarze i walory erudycyjne Kronika służyła w XV wieku jako podręcznik retoryki, wykładany w Akademii Krakowskiej między innymi przez Jana z Dąbrówki. Kronika cieszyła się ogromną popularnością, jest jednym ze źródeł na temat historii Polski w pierwszych wiekach.

           Został beatyfikowany przez papieża Klemensa XIII. Pochowany w Sandomierzu. Srebrna trumienka z relikwiami błogosławionego (projektował S. Barabasz 1900) znajduje się w Katedrze Wawelskie w kaplicy Piotra Tomickiego.

           Jego imię nosi ulica w X dzielnicy Swoszowice, gdzie łączy się ona z ulicą Borkowską.

dzieła

1612 - ukazało się pierwsze wydanie łacińskie pt. Magistri Vincenti Chronica Polonorum
1862 - pierwszy przekład polski (Andrzeja Józefczyka i Marcelego Studzińskiego)
1974 - Mistrza Wincentego Kronika polska
1992 - wydanie najnowsze Kronika polska

kalendarium

1177 - zapewne wziął udział w wypędzeniu z Krakowa Mieszka III Starego

1183 – prawdopodobnie w tym roku uzyskał jako pierwszy Polak stopień magistra

11831194 - prowadził szkolę katedralną na Wawelu

1185 - najpóźniej od tego roku został kanonikiem krakowskim

1189 - przebywał jako kapelan i kancelista na dworze Kazimierza II Sprawiedliwego

1189 IV 12 – w dokumencie Kazimierza Sprawiedliwego został po raz pierwszy nazwany Vincentis magister – Mistrzem Wincentym

1194–1207 – był prepozytem kolegiaty w Sandomierzu

1195 – był obecny na polu bitwy nad rzeką Mozgawą
1207 - został biskupem krakowskim

1208 III 18 – papież Innocenty II bullą zatwierdził wybór Wincentego na biskupa krakowskiego

po 1208 V 24 – został konsekrowany na biskupa przez metropolitę Kietlicza

1210 – uczestniczył w synodzie w Borzykowie

1212 - uczestniczył w synodzie w Mstyczowie

1214uczestniczył w synodzie w Wolborzu

1215 - uczestniczył w IV Soborze Laterańskim

1216 - konsekrował kolegiatę Św. Floriana na Kleparzu
1217/1218 - zrezygnował z biskupstwa i wstąpił do zakonu cystersów w Brodnicy (dziś Jędrzejowie)
1764 X 17 – został beatyfikowany przez papieża Klemensa XIII - wówczas to jego doczesne szczątki zostały przeniesione do Katedry Królewskiej na Wawelu, gdzie do dziś spoczywają w kaplicy biskupa Piotra Tomickiego

bibliografia:

Bandurski W., Biskup zakonnik bł. Wincenty Kadłubek, Kraków 1904

Jasienica P., Trzej kronikarze, Warszawa 1964

Mitkowski J., Kadłubek, 1966

Prokop K. R., Wincenty Kadłubek, wyd. WAM, Kraków

Stabińska J., Mistrz Wincenty, Kraków 1973

Encyklopedia Krakowa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa – Kraków 2000

 

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

Dodatkowe informacje