Miasto w niewoli
Losy Wiślan znalazły nagły i gwałtowny koniec. W okresie pomiędzy latami 874 a 885, wczesnosłowiańskie państwo zostało podbite przez Wielkomorawskiego sąsiada. Ten rozdział historii Krakowa budzi gwałtowne i emocjonalne polemiki historyków. Skoro państwo Wielkomorawskie było wówczas już od dłuższego czasu państwem schrystianizowanym, dzięki działalności misyjnej św. św. Cyryla i Metodego, to czy nie doszło wówczas do chrystianizacji podbitych Wiślan?
Badaczy intryguje szczególnie tajemniczo brzmiący fragment „ Żywota św. Metodego”:
Był zaś w nim [Metodym] także dar proroczy, tak, że spełniło się wiele przepowiedni jego, z których jedną lub dwie opowiemy. Książę pogański silny bardzo, siedzący na Wiśle, urągał wielce chrześcijanom i krzywdy im wyrządzał. Posławszy zaś do niego [kazał mu] powiedzieć Metody: Dobrze [będzie] dla ciebie, synu, ochrzcić się z własnej woli na swojej ziemi, abyś nie był przymusem ochrzczony w niewoli na ziemi cudzej; i będziesz mnie wspominał.Tak się też stało.
(tłum. Tadeusz Lehr – Spławiński)
Dla historii Polski taka ewentualność miałaby kapitalne znaczenie, skoro powszechnie uznawaną datą chrztu Polski, jest rok 966, a więc sto lat później. Jest wysoce prawdopodobne, że pierwsze słowa „Dobrej Nowiny”, padły w Krakowie z ust wielkomorawskich kaznodziejów, nie mamy jednak żadnych dowodów założenia w Krakowie jakiejś sformalizowanej organizacji kościelnej. Sama zresztą podległość państwu Wielkomorawskiemu nie trwała zbyt długo. Na przełomie IX i X w. państwo to zostało rozbite przez najazd siejących postrach w Europie, Madziarów.