Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Golddrop Telnet
Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

          Nazwa Dziekanowice, dawniej Dzecanouicze, Dzyekanowicze, Dziekanowice ma charakter patronimiczny, wskazuje, że wieś stanowiła uposażenie dziekana kapituły katedralnej krakowskiej, czyli prałata, który sprawował pierwszą godność w kapitule krakowskiej. Dziekan przewodniczył obradom kapituły i reprezentował ją na zewnątrz, nadzorował niższy kler katedralny.

           Wieś Dziekanowice była położona nad rzeką Dłubnią, przy trakcie z Krakowa do Słomnik, graniczyła od północnego - zachodu z Bosutowem, od zachodu z Węgrzcami, od północnego - wschodu z Kończycami, od wschodu z Raciborowicami, od południa z Batowicami; leży 8 km na północny - wschód od centrum Krakowa.

           Niewielka część południowych Dziekanowic została włączona do Krakowa 1.I.1986, po podziale administracyjnym z 1991 wchodzi w skład XV dzielnicy samorządowej. Większa część wsi z historycznym centrum zabudowy należy administracyjnie do gminy Zielonki.

         Wieś podlega od czasów średniowiecza do czasów nam współczesnych parafii pod wezwaniem św. Małgorzaty w Raciborowicach.

           Według tradycji Dziekanowice stanowiły własność klasztoru O.O. Dominikanów w Krakowie, z nadania Iwona Odrowąża biskupa krakowskiego (1218 - 1229). Klasztor ten nie mógł posiadać dóbr ziemskich, więc wieś podobno została odsprzedana kapitule katedralnej krakowskiej za księgę dekretów i pewną sumę pieniędzy. Wieś po raz pierwszy wzmiankowana w źródłach w latach 1350 - 1351 jako Dzecanowicz należała do dóbr prestymonialnych, stanowiła własność kapituły katedralnej krakowskiej.

            W 1464 król Kazimierz Jagiellończyk na prośbę kapituły krakowskiej przeniósł Dziekanowice z prawa polskiego na magdeburskie. Dwór z zabudowaniami dworskimi został wybudowany przez dzierżawcę Dziekanowic Jana Długosza juniora (zm.1471) kanonika krakowskiego, młodszego brata znanego historyka polskiego. Według relacji kronikarza Jana Długosza z 1470 - 1480 wieś liczyła 7 ½ łana kmiecego, znajdował się tu dobrze utrzymany dwór z zabudowaniami dworskimi, karczma. Po 1471 wieś dzierżawił Paweł z Głowni (zm.1493) dziekan kapituły krakowskiej, kanonik gnieźnieński. Następnie w 1479 dzierżawę wsi otrzymał Stanisław z Kurozwęk (zm. ok.1482) kanonik krakowski, późniejszy kanclerz Królestwa Polskiego.

            W rejestrze poborowym województwa krakowskiego z 1629 odnotowano, iż Dziekanowice stanowiły własność kapituły krakowskiej, liczyły 6 łanów. W 1789 wieś nadal należała do kapituły krakowskiej, liczyła 120 mieszkańców, 19 domów, znajdował się tu dwór. W okresie pomiędzy 6 - 24 kwietnia 1794 po zwycięstwie pod Racławicami na polach pomiędzy Dziekanowicami, a Bosutowem znajdował się obóz wojskowy generała Tadeusza Kościuszki. W 1799 wieś dzierżawił ks. A. Gaworski.

            W 1806 wieś przeszła na własność państwa, następnie została sprzedana właścicielom prywatnym. W 1870 wieś liczyła 203 mieszkańców. Obszar dworski w Dziekanowicach należał do Bolesława Sawiczewskiego, liczył 306 morgów. Zaś gromada posiadała 139 morgów. W 1890 posiadłość ziemska należała do klasztoru Franciszkanek w Krakowie.

            Pomiędzy wsią a Bosutowem przed I wojną światową zostały wniesione na okolicznych wzgórzach umocnienia polowe (długości około 3 km). W rejonie dzisiejszej ul. Powstańców został wybudowany w końcu lat dziewięćdziesiątych XIX wieku fort nr 47 ½ „Sudół”. Był to mały międzypolowy fort pancerny, obecnie częściowo zachowany.

           Jesienią 1914 wieś została prawie całkowicie zniszczona przez wojska austriackie, w ramach przygotowań do obrony twierdzy Kraków.

            W latach 1918 - 1920 nastąpiła odbudowa wsi, pod kierunkiem Wacława Krzyżanowskiego, wybitnego architekta krakowskiego. W 1931 roku wieś liczyła 41 budynków oraz 339 mieszkańców.

Zabytki:

            We wsi znajduje się zachowany zespół dworski klasycystyczny dwór drewniano - murowany z początku XX wieku, powstał ma miejscu starego budynku z około 1820 roku. Dwór został przebudowany około1960 roku. Wokół zabudowań dworskich park krajobrazowy z 1. połowy XIX wieku, przekształcony w XX wieku.

            Na północnych obrzeżach wsi, niedaleko granicy z Bosutowem znajdował się kopiec pamiątkowy, według tradycji jest to mogiła zmarłych albo poległych tutaj żołnierzy kościuszkowskich.

Dodatkowe informacje