Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Golddrop Telnet

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Tadeusz Franciszek Jan Lehr–Spławiński

(20 IX 1891 Kraków – 17 II 1965 Kraków

językoznawca, slawista

rodzina

syn Edwarda, inżyniera, i Marii Spławińskiej

brat Zofii, poślubiła w 1935 Bożydara Szabuniewicza

poślubił:

  1. około 1920 Marię Kopystyńską (1899 – 1934), dzieci: Andrzej, Wojciech, Barbara, poślubiła Janusza Miszeraka

  2. 23 IX 1940 w Sandomierzu Zofię Ślubicz-Załęską (1898 - 1978)

biogram

           Absolwent Gimnazjum im. Króla Jana III Sobieskiego, odbył studia z filologii słowiańskiej, klasycznej, językoznawstwa indoeuropejskiego oraz historii literatury polskiej na UJ i w Wiedniu.Pracował jako nauczyciel gimnazjalny między innymi w Zakopanem i w Krakowie. Następnie na uniwersytetach w Poznaniu, Lwowie i Krakowie.
           Aresztowany podczas Sonderaktion Krakau i więziony w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen.
           Założyciel, członek i przewodniczący polskich i zagranicznych towarzystw i akademii naukowych (między innymi czeskiej, bułgarskiej, serbskiej).
           Zajmował się zagadnieniami gramatyki porównawczej języków słowiańskich, historii języka polskiego oraz zależnościami między językoznawstwem a historią kultury, prehistorią i etnografią. Autor około 400 prac z dziedziny dialektologii, etymologii, historii języka polskiego i onomastyki, a także podręczników uniwersyteckich i słowników. Inicjator i współredaktor wielkich przedsięwzięć leksykografii slawistycznej: Słownika prasłowiańskiego oraz Słownika starożytności słowiańskich.
            Pochowany na Cmentarzu Rakowickim (Pas 2 północny, grobowiec 5).

wybrane publikacje:

1921 - Stosunki pokrewieństwa języków ruskich
1923 - Zarys gramatyki języka staro - cerkiewno - słowiańskiego
1929 - Gramatyka połabska
1946 - O pochodzeniu i praojczyźnie Słowian
1947 - Język polski. Pochodzenie, powstanie i rozwój
1954 - Przegląd i charakterystyka języków słowiańskich z Władysławem Kuraszkiewiczem i Franciszkiem Sławskim
1955 - Gramatyka historyczna języka polskiego z Zenonem Klemensiewiczem i Stanisławem Urbańczykiem
1962 - Słownik etymologiczny języka Drzewian połabskich (tom I z Kazimierzem Polańskim);

kalendarium

1909 - 1913 - studiował językoznawstwo na UJ pod kierunkiem I. Chrzanowskiego, J. N. Łosia i J. M. Rozwadowskiego
1913 - 1914 - kontynuował studia w Wiedniu u Vacláva Vondráka i Milana Rešetara
1913 - uzyskał doktorat
1915 - 1918 - uczył języka polskiego w Zakopanem
1918 - został docentem UJ
1918 - 1921 - założyciel i kierownik Katedry Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Poznańskiego
1918 - profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Poznańskiego
1918 - został członkiem PAU (od 1952 PAN)
1921 - profesor zwyczajny
1921 - 1929 - profesor na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie
1929 - 1961 - profesor filologii słowiańskiej UJ
1936 - 1938 - dziekan Wydziału Filozoficznego
1938 - 1946 - rektor UJ (w czasie II wojny światowej jego obowiązki pełnił tajny rektor W. Szafer
1939 XI 6 - aresztowany w ramach Sonderaktion Krakau
1940 II - zwolniony z obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen
1945 - 1946 - rektor UJ
1946 - 1952 - kierownik Studium Słowiańskiego
1952 - 1961 - dyrektor Instytutu Językoznawstwa UJ

źródła:

Bąk Stanisław, Ze wspomnień o Tadeuszu Lehr-Spławińskim. Lud 1967 t.51 cz.2 s.665-672,il.

Klemensiewicz Zenon, Na dwie rocznice prof.Tadeusza Lehra-Spławińskiego. Jęz.Pol. 1951 s.193-196

Milewski Tadeusz, Tadeusz Lehr-Spławiński. Tygodnik Powszechny 1965 nr 10 s.4.

Dodatkowe informacje