Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Juliusz Fortunat Kossak

(29 X 1824 Nowy Wiśnicz – 3 II 1899 Kraków

malarz, rysownik, ilustrator

rodzina

Założyciel rodziny Kossaków, artystów i pisarzy.

W całej dotychczasowej biografistyce Juliusz Kossaka rozpowszechniła się błędna data urodzenia artysty – 15.12.1824

syn Michała Kossaka - urzędnika sądowego i Antoniny z Sobolewskich, zamożnej dziedziczki posiadłości Kniahinin nad Sanem

rodzeństwo: Leon (1827 – 1877); Władysław (1828 – 1918), żona 1. Eliza Scott, 2. Maria Strzelecka;

poślubił 25 VIII 1855 Grochowy, powiat Konin Zofie Gałczyńską (1834 – 1923)

dzieci: Wojciech (1857 – 1942), żona 1. Maria Kisielnicka, 2. Stefania Cielecka: Tadeusz (1857 – 1935), żona Anna Kisielnicka; Stefan (1858 – 1924), referent galicyjskiego banku krajowego, żona Ewa Mikolasch; Zofia (1861 – 1946), mąż Kazimierz Romański; Jadwiga (1862 – 1917), mąż Zygmunt Unrug

biogram

            Jeden z najwybitniejszych malarzy, rysowników i ilustratorów oraz znakomity akwarelista polski. Ze szczególnym zamiłowaniem poświęcił się studium konia, rysując i malując sceny z polowań, przejażdżek, wyścigów, a także konie w stadninach.
           Był samoukiem, nie ukończył żadnej uczelni artystycznej. Jego samorodny talent i nieprzeciętny talent rozwijał się w oparciu o obserwację natury i bujną, pełna temperamentu wyobraźnię. Szczere odczucie rodzimej przyrody łączył z umiłowaniem narodowej tradycji i obyczaju szlacheckiego. Te cechy zadecydowały zarówno o wyborze tematów jego dzieł, jak i sposobie ich ujmowania. One też sprawiły, że stał się jednym z najbardziej reprezentatywnych przedstawicieli tzw. swojskiego nurtu w polskim malarstwie XIX wieku.
           W młodości często przebywał w rodzinnych posiadłościach, we wsi Kniehilin położonej nad rzeką San. Zamiłowanie artysty do rysunku ujawniło się już w okresie nauki w gimnazjum Ojców Bazylianów we Lwowie i w czasie studiów prawniczych na Uniwersytecie Lwowskim. Jednocześnie uczył się rysunku u Jana Maszkowskiego. Dzięki poparciu Kazimierza i Juliusza Dzieduszyckich (który zaprosił początkującego malarza do swojego majątku w Niesłuchowie pod Lwowem) i Gwalberta Pawlikowskiego, nawiązał kontakt ze środowiskiem ziemiańskim i rozpoczął trwającą do 1850 roku wędrówkę. Podróże po Małopolsce, Podolu, Wołyniu i Ukrainie miały duży wpływ na zainteresowania artysty. Miał możliwość bezpośredniego obserwowania życia dworów szlacheckich i studiowania rodzimego krajobrazu. Podczas pobytu w wielu rezydencjach szlacheckich i magnackich na Kresach, szkicował z natury dla własnej satysfakcji interesujące go motywy, a zwłaszcza konie. Często również przebywał w Jarczowicach - majątku Dzieduszyckich, gdzie była największa w Galicji stadnina koni arabskich czystej krwi.
           Wyjechał do Petersburga, gdzie po raz pierwszy miał tam okazję poznać arcydzieła światowego malarstwa.
           Zamieszkał przez kilka lat w Warszawie, gdzie przyłączył się do grupy młodych, postępowych artystów, absolwentów Szkoły Sztuk Pięknych.
           Wraz z żoną wyjechał poprzez Brukselę do Paryża, gdzie osiadł na kilka lat. Zaprzyjaźnił się z przebywającym tam Józefem Brandtem, któremu udzielał pierwszych wskazówek artystycznych, a także z Henrykiem Rodakowskim i Leonem Kaplińskim. W Paryżu zetknął się z Horacym Vernetem, głośnym malarzem batalistą, ilustratorem kampanii napoleońskiej, którego twórczość wywarła pewien wpływ na ukształtowanie się artystycznego oblicza. Wielu impulsów dostarczyły mu dzieła wielkich mistrzów, które kopiował i studiował w Luwrze. Prowadził samodzielne studia rysunkowe, w koszarach, na ulicy, na placach, a nawet w rzeźni, gdzie poznawał anatomię konia.
           Po raz kolejny przebywał w Warszawie zajęty pracą ilustratorską, która w całym dorobku artystycznym stanowi imponujący rozdział. Początkowo miał pracownię przy ul. Nowy Świat 14, następnie przy ul. Leszno w domu Brodowskich. Kierował działem artystycznym "Tygodnika Ilustrowanego" i udzielał lekcji drzeworytnikom zatrudnionym w drzeworytni pisma. Uczył też w tym czasie rysunku i malarstwa w żeńskiej szkole rysunkowej hr. Marii Łubieńskiej.
           Wyjechał doskonalić swoje umiejętności w Monachium i w Paryżu, następnie na stałe osiadł w Krakowie, zamieszkał przy pl. Latarnia (dziś noszącym jego imię). Od chwili przybycia do Krakowa i zamieszkania w willi "Wygoda", zwanej później "Kossakówką", która zasłynęła z czasem jako rodzinne gniazdo kilku generacji Kossaków, rozpoczął się prawie 30-letni i najpłodniejszy okres w jego twórczości.
Odbył jeszcze kilka wypraw artystycznych, potem na dłużej z Krakowa nie wyjeżdżał. Zaczął intensywnie uczestniczyć w życiu artystycznym miasta. Brał udział w akcji mającej powołanie do życia Muzeum Narodowego, został wybrany do komitetu organizacyjnego. Został prezesem nowo powstałego Koła Artystyczno - Literackiego, którą to godność piastował do końca życia. Uczestniczył w licznych komisjach i komitetach, zajmujących się budową pomników, organizujących wystawy i jubileusze.
           Był jedną z najpopularniejszych postaci polskich środowisk artystycznych w ostatnim czterdziestoleciu XIX wieku. W Krakowie odbyły się uroczystości z okazji jubileuszu 65-lecia urodzin artysty. Część oficjalna odbyła się w Sukiennicach, zaś wieczorem w Hotelu Saskim bawiły się wszystkie galicyjskie osobistości. Jubilat odznaczony został Krzyżem Kawalerskim Orderu cesarza Franciszka Józefa.
           Tematyka jego obrazów stała się bardzo różnorodna. Na szczególną uwagę zasługują jednak kompozycje, w których głównym podmiotem jest koń. Juliusz Kossak był jednym z najwybitniejszych, jeśli nie najlepszym malarzem koni. Artysta w sposób szczególny i niepowtarzalny oddał najrozmaitsze typy koni: ich rasę, anatomię, budowę, sposób poruszania się, charakter, wiek i płeć. Chwytał je gdy pozowały stojąc nieruchomo, ale najczęściej w galopie, kłusie, stępie - w momentach wysiłku. Podobnie malował również psy, przede wszystkim charty i wyżły. Treść obrazów to także sceny z polowań: wyjazdy i powroty, tropienie zwierzyny, sceny ukazujące fantazyjność obyczaju łowieckiego z całym arsenałem myśliwskich akcesoriów. W jego twórczości podziwiamy celność w odtwarzaniu ojczystego krajobrazu i zwierząt.
             W inną atmosferę wprowadzają nas obrazy przedstawiające epizody i doniosłe wydarzenia z przeszłości, do których tematy Kossak czerpał z różnych epok, przedstawiając zmagania wojenne Polaków, począwszy od wieku XIV, aż po czasy sobie współczesne. Bliskie mu były tradycje oręża symbolizujące świętość Polski. Malował więc słynne i decydujące bitwy, np. "Bitwę pod Grunwaldem", często podejmował tematy związane z Wyprawą Wiedeńską. Przedstawiał batalie, potyczki i liczne epizody z walk o niepodległość, przy tym w tematyce odnoszącej się do XIX stulecia uprzywilejowaną pozycję zajmuje okres Księstwa Warszawskiego i Powstania Listopadowego. Motywami były zwiady, patrole, niewielkie oddziały partyzanckie. Sztuka Kossaka odegrała ważną rolę w kształtowaniu ducha narodowego Polaków pod zaborami. Z wielkim upodobaniem odtwarzał Kossak epizody z życia bohaterów "Trylogii" Henryka Sienkiewicza.
            Oczarowany krakowskim folklorem malował wesela, wizerunki Krakusów na koniach, jarmarki końskie i targi w starym Krakowie z mnóstwem koni, wozów, wieśniaczek i chłopów. Rysunek był najmocniejszą stroną twórczości Juliusza Kossaka. Zasłynął też jako świetny akwarelista. Akwareli był wierny przez całe życie. Rzadziej malował farbami olejnymi, a obrazy olejne nie odbiegają swoim charakterem od akwarel. Kolor dla Kossaka nie był zasadniczym malarskim problemem. Artysta koncentrował się przede wszystkim na temacie. Podstawową rolę w malarstwie odgrywała linia. Gama kolorystyczna jego dzieł jest delikatna, utrzymana w jednolitym, raz złotawym, raz ciepłożółtym czy szarobłękitnym tonie.
            Tworzył ponad 50 lat, jego dorobek można liczyć na tysiące pozycji. Pomimo iż wiele dzieł przepadło w czasie obu wojen światowych, kilkaset prac obrazów studiów i szkiców znajdują się w polskich zbiorach, głównie w kolekcjach Muzeów Narodowych w Warszawie, Krakowie i Poznaniu oraz w Muzeum Śląskim we Wrocławiu. Liczne akwarele zdobią prywatne mieszkania. Stworzył własny styl malarski, w jego ślady poszli następcy, z których najbardziej popularnym był jego syn Wojciech, ale klimat i tematy Kossaka odnajdujemy również w twórczości Brandta i Grottgera.
           Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim. Popiersie Kossaka wykonane przez T. Rygiera zdobi elewację Pałacu Sztuki (od strony Plant). Jego imię nosi także jeden z placów w I dzielnicy Stare Miasto, przy Kossakówce, między ul. Zwierzyniecką i ul. Zygmunta Krasińskiego.

wybrane obrazy:

1844 - Polowanie Kohort nagonką
1844 - Wyścigi konne we Lwowie
1845 - Maurycy Potocki na polowaniu
1845 - Konny Kohort psami
1845 - Polowanie par force w Łańcucie
1845 - Polowanie par force z udziałem chapmanna
1846 - Generał Skrzyneczki w taborze
1847 - Artylerzysta Kohort 1831 roku
1848 - rysunki do książki Jana Nepomucena Kamińskiego "Przypadek na odpuście"
1850 - W pogoni
1854 - Śmierć Stefana Potockiego pod Żółtymi Wodami
1855 - Polowanie u Dzieduszyckich w Poturzycach
1856 - Przeprawa towarzysza pancernego przez Dniestr
1857 - Polowanie na lisa
1858 - Mohort prezentujący stadninę księciu Józefowi Poniatowskiemu
1862 – 1868 - ilustracje w "Tygodniku Ilustrowanym"
1864 - Samosierra
1864 - Jeździec
1865 - Bitwa pod Ignacewem
1865 - ilustracje do utworów Wincentego Pola
1866 - Jarmark koński pod Warszawą
1867 - Tomasz Łubieński pod Wagram
1868 - Amazonka
1869 - Omnibus warszawski
1873 - Stanisław Rewera Potocki przyjmuje wyoraną buławę
1875 - Elekcja Jana Kazimierza
1876 - Wyjazd na polowanie
1879 - Portret Tadeusza Kościuszki
1879 - Odsiecz Smoleńska
1882 - Polowanie na stepowe wilki
1883 - Kazimierz Pułaski pod Częstochową
1883 - Wjazd Sobieskiego do Wiednia
1883 - Bitwa pod Parkanami
kalendarium
1835 - nauka w gimnazjum
około 1842 - studia prawnicze na Uniwersytecie Lwowskim, zapisuje się równocześnie na lekcje rysunku do Jana Maszkowskiego

1843/1844 - zawarł znajomość z Piotrem Michałowskim i spędził kilka dni w jego majątku w Bolestraszycach. Zapoznał się z jego twórczością, a także korzystał z rad i fachowych wskazówek malarskich
1844 - 1850 - podróże po Ukrainie i Podolu
1847 - pierwsza wystawa prac Juliusza Kossaka
1848 - udział w wydarzeniach Wiosny Ludów
1851 - wyjazd do Petersburga
1850 - 1852 - pobyt we Lwowie
1852 - 1855 - mieszkał przez kilka lat w Warszawie
1852 - podróż do Wiednia i na Węgry
1852/53 - pierwszy pobyt w Paryżu
1855 - poślubił Zofię Gałczyńską i wraz z nią wyjechał poprzez Brukselę do Paryża, gdzie osiadł na kilka lat
1860 - Kossakowie z trójką dzieci powracają do Warszawy

1860 - 1868 - był członkiem Komitetu TZSP

1862 – miał pracownię przy ul. Leszno w domu Brodowskich

1862 III 1 - do końca 1868 - kierował działem artystycznym "Tygodnika Ilustrowanego"
1867 - 1868 - doskonalił swoje umiejętności w Monachium i w Paryżu
jesień 1869 - osiedlił się wraz z rodziną w Krakowie
jesień 1871 - podróżował w towarzystwie Brandta po Galicji Wschodniej,
zima 1872/73 - pobyt w Monachium,
1872 - został członkiem Komisji Rozpoznawczej w Towarzystwie Sztuk Pięknych w Krakowie
lato 1874 - odwiedził ponownie Bałtę i Chocim
od 1879 - brał udział w akcji mającej na celu powołanie do życia Muzeum Narodowego
1883 - wybrany do komitetu organizacyjnego
1880 - został prezesem nowo powstałego Koła Artystyczno - Literackiego
1890 - otrzymał w dowód uznania paletę od przyjaciół - malarzy
1890 - otrzymał medal Franciszka Józefa w czterdziestolecie pracy artystycznej

źródła:

Marek Jerzy Minakowski, Wielka genealogia Minakowskiego (Wielcy.pl), wydanie z 06.01.2018

Encyklopedia Krakowa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa – Kraków 2000